← Arama Sayfasına Geri Dön

4857 sayılı İş Kanunu’na Tabi Olarak Çalışan İşçilerin Yıllık İzinlerinin Kanuna Uygun Şekilde Kullandırılmaması

SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ
2020
üniversite
DİĞER BULGULAR

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesi, en az bir yıl çalışmış işçilere yıllık ücretli izin hakkı verilmesini ve bu haktan vazgeçilemeyeceğini belirtmektedir.
  • 59. madde, iş akdinin sona ermesi halinde kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretin işçiye veya hak sahiplerine ödenmesini öngörmektedir.
  • Yıllık ücretli izin hakkı, çalışanların dinlenmesi ve işyerindeki verimde düşüş yaşanmaması için tanınan bir sosyal haktır.
  • Denetimlerde, işçilerin yıllık ücretli izinlerini kullanmayarak biriktirdiği ve iş akdinin sona ermesi halinde toplu ödeme yapılmak zorunda kalındığı görülmüştür.
  • Bu durumun kamu idarelerinin nakit yönetimini olumsuz etkilemesi olasıdır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 4857 sayılı İş Kanunu Madde 53
  • 4857 sayılı İş Kanunu Madde 56
  • 4857 sayılı İş Kanunu Madde 59
  • 4857 sayılı İş Kanunu Madde 60
  • 4857 sayılı İş Kanunu Madde 103
  • 03/03/2004 tarih ve 25391 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Yıllık izinlerin kullanımı konusunda teşvik edici önlemler alınmalıdır.
  • İşçilerin yıllık izinlerini kullanmalarının önemi konusunda bilgilendirilmesi gerekmektedir.
  • Yıllık izinlerin biriktirilmesinin önüne geçilmesi için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.

Rapor Metni

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri” başlıklı 53’üncü maddesinde, en az bir yıl çalışmış olan işçilere işyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere yıllık ücretli izin verileceği belirtildikten sonra hizmet süresi dikkate alınarak işçilere verilecek yıllık asgari ücretli izin süreleri tespit edilmiş ve yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un 59’uncu maddesinde de iş akdinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödeneceği belirtilmiştir. Yine aynı Kanun’un 60’ıncı maddesine istinaden çıkarılan ve 03/03/2004 tarih ve 25391 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nde de yıllık izinlerin kullanımı ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır.

Yıllık ücretli izinlerin, 4857 sayılı Kanun’un “Yıllık ücretli izinlerin uygulanması” başlıklı 56’ncı maddesi ve Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği hükümlerine göre kullandırılması gerekmektedir. Nitekim Kanun’un 103’üncü maddesinde de Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’ne


aykırı olarak izin kullandırmayan veya eksik kullandıran işverene bu durumda olan her işçi için idari para cezası verilmesi öngörülmüştür.

Yıllık izin hakkının çalışanların dinlenmesi ve işyerindeki veriminde düşüş yaşanmaması için tanınan bir sosyal hak olmasına rağmen mali bir hak olarak görülmesi nedeniyle denetimlerde, işçilerin yıllık ücretli izinlerini kullanmayarak biriktirdiği, bunun sonucunda iş akdinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçilere önceki yıllarda kullanmadıkları yıllık izinler için sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden toplu olarak ödeme yapılmak zorunda kalındığı görülmüştür. Bu durumun, kamu idarelerinin nakit yönetimini olumsuz etkileyeceği düşünülmektedir.