← Arama Sayfasına Geri Dön

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda Kurgulanan Mali Yapının Kurum Organizasyonuna Yansıtılmamış Olması

ADIYAMAN ÇELİKHAN BELEDİYESİ
2018
belediye

Rapor Özet

Ana Konu:

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun Çelikhan Belediyesi'nin kurumsal organizasyonu üzerindeki etkileri ve Belediye'nin Kanun'a uyum sağlama çabası.

Temel Bulgular:

  • 5018 sayılı Kanun'un kamu kurumlarında çerçevesini kurduğu mali yapıdan uzaklık.
  • Stratejik plan eksikliği.
  • Yetersiz ve güncel olmayan muhasebe sistemi.
  • İç Kontrollere ilişkin mevzuatların uygulanmaması, İç Kontrol Sisteminin kurulmaması.
  • Personel yapısı ve mali durumun 5018 sayılı Kanun'un unsurlarını kurumsal organizasyon içerisine yerleştirememesi.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve:

  • 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
  • 5393 sayılı Belediye Kanunu
  • Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları:

  • 5018 sayılı Kanun'a uygun bir organizasyon yapısı kurulması.
  • Stratejik plan hazırlanması.
  • Muhasebe sisteminin yenilenmesi.
  • İç Kontrollere ilişkin mevzuatların uygulanması ve İç Kontrol Sisteminin kurulması.
  • Personel ve mali durum iyileştirmeleri yapılması.

Rapor Metni


Çelikhan Belediyesi, kurumsal organizasyonu bağlamında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun kamu kurumlarında çerçevesini kurduğu mali yapıdan uzak durumdadır.

5018 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesine göre kamu idareleri; kalkınma planları, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen politikalar, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlamak durumundadır. Buna karşın 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 41'inci maddesinde yer alan “Nüfusu 50.000'in altında olan belediyelerde stratejik plân yapılması zorunlu değildir” hükmü gerekçesi ile Çelikhan Belediyesi stratejik plan hazırlamamaktadır. Bu durumda 5018 sayılı Kanun’un stratejik plan hazırlama sürecinden beklediği fayda ortadan kalkmaktadır.

Kanun'un 49'uncu maddesine göre "Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur." Çelikhan Belediyesi'nin muhasebe sistemi 2005 yılından bu güne dek kullanılmaktadır; bu bakımdan muhasebe sistemi ile mali tabloların okuyucunun kararlarında rol oynayacak analitik bilgiyi verme işlevi oldukça zayıftır. Sistemin içeriğinde yer alan muhasebe kalemleri hatalı kayıt yapılmasına son derece uygundur. Yürürlükteki mevzuatın

gerektirdiği mali tabloları üretebilecek etkinlikte değildir. Bu nedenle muhasebe sisteminin acilen yenilenmesi gerekmektedir.

Kanun'un 55'inci maddesinde tanımı yapılan, 56'ncı maddesinde amacı, 57'nci maddesinde yapısı ve işleyişi anlatılan "İç Kontrol Sistemi"nin kurguladığı "Mali Hizmetler Birimi" (Kanun'un 60'ıncı maddesi) ile bu Birim'in uygulayacağı "Ön Mali Kontrol" (Kanun'un 58'inci maddesi) Çelikhan Belediyesi'nde mevcut değildir. Kanun'un 61 ve 62'nci maddelerinde nitelikleri, yetkileri ve sorumlulukları tanımlanan "Muhasebe Yetkilisi" ve yine Kanun'un 63, 64 ve 65'inci maddelerinde getirilen "İç Denetim" ve "İç Denetçi" mekanizmaları Kurum içerisinde bulunmamaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda kurgulanan yapının kurumsal organizasyona uydurulması ve daha etkin bir iç mali yapının oluşturulması bakımından, bütçe vasıtasıyla harcama birimlerine verilen kamu kaynağının Kurumsal Stratejik Plan ve Performans Programında yazılı yıllık hedef ve stratejileri gerçekleştirecek serbesti ve / fakat hesap verme sorumluluğu dâhilinde bu birimlerce kullanımının sağlanması ve İç Denetim mekanizmasının güvencesi altında kullanımı anılan Kanun'un özünü oluşturmaktadır. Kanun dahilinde kamu kurumlarında kurulmak istenen yapının unsurları Çelikhan Belediyesi'nin personel yapısı ve mali durumu göz önünde bulundurulduğunda kurumsal organizasyon içerisine yerleştirilememektedir. Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik ile toplam 67 memur, 38 sürekli işçi kadrosu ihdas edilen Çelikhan Belediyesi’nde halen 16 memur, 28 işçi (10 işçi kadroludur) çalıştırılabilmektedir. Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini tedviren (Görevlendirme) vekâleten yürüten muhasebe görevlisinin Kanun'un 62'nci maddesinde şart koşulan “Muhasebe Yetkilisi Sertifikası” bulunmamaktadır.

Kamu idaresi cevabında; 5018 Sayılı Kanun gereklerine uygun olarak bir organizasyon kurulması yönünde azami gayret sarf edileceği bildirilmiştir.

Sonuç olarak Kurum yanıtında 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereklerine uygun bir organizasyon yapısı kurulması yönünde çaba gösterileceği iletilse de, bulguda anılan gerek mali potansiyel ve niceliksel personel yeterliliği türünden dışsal etmenler, gerekse altyapı sorunları ve bölgesel özellikler türünden içsel etmenler nedeniyle Çelikhan Belediyesi'nde uyum yönünde Kurumsal çabanın üst düzeyde gösterilmesi gerektiği düşünülmektedir.