Rapor Özet
- Belediye sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan bazı işletmeler bulunmaktadır.
- Buna bağlı olarak da Belediyenin, işyeri açma izni harcı geliri kaybına uğraması söz konusudur.
- 3572 sayılı Kanun’daki muafiyet düzenlemesi ile bazı meslek grupları işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaktan muaf tutulmuştur.
- Ancak, 2019 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Belediyenin yetki ve görev sınırları içinde 10.007 adet işletmenin ruhsatsız faaliyet gösterdiği ortaya çıkmıştır.
- İdare tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işletmelerle ilgili olarak tespit ve ruhsatlandırma çalışmalarına ilişkin talimat verilmiştir.
Ana konu:
- Belediyenin işyeri açma izni harcı geliri kaybı.
Temel bulgular:
- Belediye yetki ve görev sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işletmeler bulunmaktadır.
- Bu durum Belediyenin işyeri açma izni harcı geliri kaybına yol açmaktadır.
- İncelemeler sonucu, 2019 yılı itibarıyla Belediye sınırları içinde 10.007 adet işletmenin ruhsatsız faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
Yasal ve düzenleyici çerçeve:
- 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu.
- 10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik.
- 3572 sayılı Kanun.
Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları:
- Belediyenin, yetki ve görev alanındaki işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığının takibinin sağlanması.
- Buna bağlı olarak da işyeri açma izni harcının zamanında tahsil edilmesi.
Rapor Metni
İdarenin ilgili birimlerinden alınan bilgilere göre, Belediyenin yetki ve görev sınırları içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunan bazı işletmeler bulunmaktadır. Buna bağlı olarak da Belediyenin, işyeri açma izni harcı geliri kaybına uğraması söz konusudur.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "İşyeri Açma İzni Harcı" başlıklı 81'inci maddesinde; belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının "İşyeri Açma İzni Harcına" tabi olduğu belirtilmiştir.
10.08.2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'e göre belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösterecek işletmelerin ilgili belediyeden işyeri açma ve çalışma ruhsatı almış olması gerekmektedir.
Diğer yandan, 3572 sayılı Kanun’daki muafiyet düzenlemesi ile avukatlık büroları, serbest muhasebeci ve mali müşavirlik hizmeti veren iş yerleri, tabipler, noterler, mimar ve mühendisler gibi bazı meslek grupları işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaktan muaf tutulmuştur. İlgili kanunlarında da, bu iş yerlerinin faaliyet sahalarına göre bakanlıklar ve kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından faaliyetleri ile ilgili izin alacakları ve bu izin belgelerinin de işyeri açma ve çalışma ruhsatı niteliğinde olacağı belirtilmiştir.
Ancak, İdarenin 2019 yılı hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Belediyenin yetki ve görev sınırları içinde 31.12.2019 tarihi itibariyle 40.922 adet işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği ve sadece bu işyerlerinden işyeri açma izni harcı tahsil edildiği; ancak Mali Hizmetler Müdürlüğünden alınan işyeri çevre temizlik vergisi aktif mükellef listesinde ise 50.929 aktif işletmenin kayıtlı olduğu; dolayısıyla, toplam 10.007 adet işletmenin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinin ortaya çıktığı; buna bağlı olarak da Belediyenin, işyeri açma izni harcı geliri kaybına uğradığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında, İdare tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösteren işletmelerle ilgili olarak tespit ve ruhsatlandırma çalışmalarına ilişkin talimat verildiği ve çalışmaların dikkatle takip edileceği ifade edilmiştir.
Netice itibariyle; 3572 sayılı Kanun’un muafiyet düzenlemeleri de dikkate alınarak belediyenin yetki ve görev alanındaki işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunup bulunmadığının takibinin sağlanması ve buna bağlı olarak da işyeri açma izni harcının zamanında tahsil edilmesi mevzuat gereğidir.