Rapor Özet
- Taşınmazların Rayiç Değerinin Altında Bir Bedelle Şirkete Devredilmesi
- Belediye tarafından şirketlerine devredilen yerler için belirlenen kira bedellerinin piyasa rayicinin çok altında kaldığı görülmüştür.
- Şirketler bu yerleri pazarlık usulü ile üçüncü kişilere çok daha yüksek tutarlarla kiralamaktadır.
- Belediye Tarafından Şirkete İhalesiz Olarak Devredilen Yerlerin Şirket Tarafından Pazarlık Usulü İle Kiralanması
- Belediye tarafından şirketlerine ihalesiz olarak devredilen yerlerin şirket tarafından pazarlık usulü ile kiralanması yasalara aykırıdır.
- 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu
- 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
- 5393 sayılı Belediye Kanunu
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
- Taşınmazların rayiç değerinin altında bir bedelle şirketlere devredilmesinin önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması.
- Belediye tarafından şirketlerine ihalesiz olarak devredilen yerlerin şirket tarafından pazarlık usulü ile kiralanmasının yasaklanması.
- Belediye şirketlerinin faaliyetlerinin daha şeffaf ve hesap verebilir hale getirilmesi.
Rapor Metni
Manisa Büyükşehir Belediyesinde yapılan denetimde, Belediye şirketine devredilen taşınmazlarla ilgili aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir.
-
Taşınmazların Rayiç Değerinin Altında Bir Bedelle Şirkete Devredilmesi
Manisa Büyükşehir Belediyesi tarafından 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 26’ncı maddesi kapsamında şirketlerine ihalesiz olarak devredilen yerler için belirlenen kira bedellerinin piyasa rayicinin çok altında kaldığı görülmüştür. 5216 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesi ile Büyükşehir Belediyelerine 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na tabi olmaksızın adı geçen maddede tahdidi olarak sayılan yerleri devredebilme yetkisi verilmiştir. Bu kapsamda şirketlere devredilen yerlerin incelenmesinde, aşağıda seçilerek örneklendirilen yerlerin rayiç değerinin çok altında bir bedelle şirketlere devredildiği, şirketlerin ise bu yerleri pazarlık usulü ile üçüncü kişilere çok daha yüksek tutarlarla kiraladığı tespit edilmiştir.Tablo 6: Şirkete Devredilen Taşınmazların Devir ve Kiralama Bedelleri
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde, kamu kaynağı; borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dâhil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerler şeklinde ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır. 5018 sayılı Kanun, üst yöneticilere de önemli sorumluluklar yüklemiş olup belediyelerde üst yönetici olan belediye başkanı, sorumluluğu altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden belediye meclisine karşı sorumluluğu bulunmaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesine göre belediye başkanının, belediye teşkilatının en üst amiri olarak belediyenin hak ve menfaatlerini koruma görevi bulunmaktadır.
Belediye şirketleri belediyenin hissedarı olduğu şirketler olsalar da bu şirketler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan düzenlemeler doğrultusunda piyasa koşullarına göre faaliyet göstermekte olan özel hukuk tüzel kişileridir. Belediyenin piyasa rayicinin çok altında bir bedel ile şirketlerine yaptığı devirler her ne kadar 5216 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesi kapsamında yapılmışsa da 5018 sayılı Kanun’un; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanımını sağlama amacıyla bağdaşmamaktadır. Bu nedenle “belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle” ifadesinin Kanun’un amacına uygun olarak yorumlanması gerektiği düşünülmektedir. -
Belediye Tarafından Şirkete İhalesiz Olarak Devredilen Yerlerin Şirket Tarafından Pazarlık Usulü İle Kiralanması