Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Taşınmazların tahsisi, kamu idarelerinin kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmeleri için gerekli olan taşınmazları birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis etmelerini ifade eder.
- Kamu idarelerinin taşınmaz tahsis edebilmesi için tahsisin kamu idarelerine yapılması gerekmektedir.
- 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15'inci maddesine göre, belediyeler sağlık, eğitim, sosyal hizmet ve turizmi geliştirecek projelere, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın onayı ile ücretsiz veya düşük bir bedelle amacı dışında kullanılmamak kaydıyla taşınmaz tahsis edebilir.
- 5393 sayılı Kanun'un 75'inci maddesinde ise belediyeler, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişileriyle işbirliği yapabilir ve bu kurum ve kuruluşlara taşınmaz tahsis edebilir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu
- 5393 sayılı Belediye Kanunu
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- 5018 sayılı Kanun'da yer alan "Kanunlardaki özel hükümler saklıdır." ifadesinin uygulamada sıkıntı yaratabileceği ve bu nedenle bu ifadenin açıklığa kavuşturulması gerektiği düşünülmektedir.
- Belediyelerin taşınmaz tahsis yetkisinin daha açık bir şekilde düzenlenmesi ve bu yetkinin hangi amaçlarla kullanılabileceğinin belirlenmesi gerekmektedir.
- Taşınmazların tahsisi sürecinin daha şeffaf ve hesap verebilir bir şekilde yürütülmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.
Rapor Metni
Taşınmazların tahsisi hususu esas olarak 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nda düzenlenmiştir. Kanun’un 47’nci maddesinde;
“Kamu idareleri, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebilirler. Tahsis edilen taşınmaz, amaç dışı kullanılamaz.
Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri tahsis etmeye, kamu ihtiyaçları için gerekli olmayanların tahsisini kaldırmaya Maliye Bakanlığı; diğer taşınmazları tahsis etmeye ve tahsisini kaldırmaya ise maliki kamu idaresi yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin esas ve usûller Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Kanunlardaki özel hükümler saklıdır” hükmü yer almaktadır.
Bu bağlamda, 5018 sayılı Kanun’a göre, kamu idarelerinin taşınmaz tahsis edebilmesi için tahsisin kamu idarelerine yapılması gerekmektedir. Buna karşın bu Kanun’un 47’nci maddesinin son fıkrasında, “Kanunlardaki özel hükümler saklıdır.” ifadesi ile diğer kanunlarda aksine bulunan özel hükümlerin uygulanması gerektiği belirtilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15’inci ve 75’inci maddesi belediye taşınmazlarının tahsisi için özel hüküm getirmiştir. 5393 sayılı Kanun’un 15’inci maddesine göre, belediyeler,
meclis kararıyla, sağlık, eğitim, sosyal hizmet ve turizmi geliştirecek projelere Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı ile ücretsiz veya düşük bir bedelle amacı dışında kullanılmamak kaydıyla taşınmaz tahsis edebilir. Burada tahsis yapılan tarafın kamu idaresi olması zorunluluğu bulunmamaktadır.
5393 sayılı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde ise;
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;