Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Fırat Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi'nin bilgisayar yazılımları ve lisans alımlarını 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı'nda doğrudan giderleştirdiği tespit edilmiştir.
- Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'ne göre bu tür alımların 260 Haklar Hesabı'nda takip edilmesi ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılarak amortisman ayrılması gerekmektedir.
- Doğrudan giderleştirme nedeniyle 260 Haklar Hesabı mali tablolarda 1.096.140,00 TL eksik gösterilmiştir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 222: Haklar hesabının, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.
- Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 223: Hakların maliyet bedeli 260 Haklar Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. Yararlanma süresi belli olanlar sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanlar 5’inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.
Önerilen Ana Eylem Noktaları
- Bilgisayar yazılımları ve lisans alımları 260 Haklar Hesabı'nda muhasebeleştirilmelidir.
- 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılarak amortisman ayrılmalıdır.
- Döner Sermaye İşletmesi, ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket etmelidir.
Rapor Metni
Fırat Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından satın alınan bilgisayar yazılımları ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekirken 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 222’nci maddesinde; haklar hesabının, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Mezkûr Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 223’üncü maddesinde ise hakların, maliyet bedeli ile 260 Haklar Hesabına borç, ilgili hesaplara alacak kaydedileceği, yararlanma süresi belli olanların sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanların 5’inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Döner Sermaye İşletmesi tarafından yıl içerisinde alımı yapılan 304.440,00 TL tutarındaki lisans alımının ve 791.700,00 TL tutarındaki bilgisayar yazılımlarının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı kullanılarak doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, İşletme tarafından alımı yapılan bilgisayar yazılım ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında muhasebeleştirilmesi ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılarak amortisman ayrılması gerekmektedir. Ancak bilgisayar yazılımlarının ve lisans alımlarının doğrudan giderleştirilmesi sonucu 260 Haklar Hesabının mali tablolarda 1.096.140,00 TL tutarında eksik olarak yer aldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak Döner Sermaye İşletmesi tarafından satın alınan bilgisayar yazılımları ve lisans alımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.