Rapor Özet
Ana Konu
- Büyükşehir belediyesi tarafından işletilen otoparklardan elde edilen gelirlerden kuruma aktarılması gereken payların aktarılmadığı tespit edildi.
Temel Bulgular
- 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'na göre, otopark yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin %50'si ilçe belediyelerine dağıtılmalı, kalan %50'si büyükşehir belediyelerinin geliri olmalıdır.
- Otopark Yönetmeliği'ne göre, otopark bedelleri kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılmalı ve bu hesapta toplanan paralara yasaların öngördüğü faiz oranı uygulanmalıdır.
- 5216 sayılı Kanun kapsamında kalan belediyelerde, büyükşehir belediyesince ilçe belediyeleri adına otopark hesabı açtırılmalı ve ilçe belediyeleri hesabında toplanan otopark meblağı, büyükşehir belediyelerince o ilçe sınırları içerisinde yapılacak veya yaptırılacak bölge veya genel otoparklar için kullanılmalıdır.
- Büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile ilçe belediyelerinin tahsil ettikleri vergi ve diğer mali yükümlülükler dolayısıyla birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve doğalgaz bedellerini zamanında yatırmamaları halinde, hem yatırılmama/aktarma yapılmama işleminden hem de aktarmanın yapılmamasından kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın tazmininden üst yöneticiler ile mali hizmetler müdürlerinin sorumlu olacağı belirtilmiştir.
- Yapılan incelemede, büyükşehir belediyesince işletilen otopark yerlerinden elde edilen gelirlerden İdareye herhangi bir gelir kaydı olmadığı tespit edilmiştir.
- Büyükşehir belediyesince işletilen otopark yerlerinden elde edilen gelirlerden alınması gereken payların takip ve tahsilinin yapılması için kurum tarafından girişimlerde bulunulmuş ancak büyükşehir belediyesinin Altındağ Belediyesine ödemesi gereken tutarları bildirmediği ve göndermediği anlaşılmaktadır.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu
- Otopark Yönetmeliği
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Büyükşehir belediyesine bağlı ilçe belediyelerine otopark gelirlerinden hak ettiği pay ödenmelidir.
- Büyükşehir belediyesince işletilen otoparkların gelirleri takip edilmeli ve kuruma aktarılmalıdır.
- Büyükşehir belediyesine bağlı ilçe belediyelerine otopark gelirlerinden hak ettiği pay ödenmesi için yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
Rapor Metni
Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilen otoparklardan elde edilen gelirlerden kuruma aktarılması gereken payların aktarılmadığı görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7 ve 23’üncü maddelerinde; karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde tespit edilen otopark yerlerinin işletilmesinden elde edilen gelirin nüfuslarına göre %50’sinin ilçe belediyelerine dağıtılacağı, kalan %50’sinin ise büyükşehir belediyelerinin geliri olacağı hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan Otopark Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde ise; otopark bedellerinin kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılıp bu hesapta toplanan paralara yasaların öngördüğü faiz oranının uygulanacağı, 5216 sayılı Kanun kapsamında kalan belediyelerde, büyükşehir belediyesince ilçe belediyeleri adına otopark hesabı açtırılacağı ve ilçe belediyeleri hesabında toplanan otopark meblağının, büyükşehir belediyelerince o ilçe sınırları içerisinde yapılacak veya yaptırılacak bölge veya genel otoparklar için kullanılacağı kayıt altına alınmıştır.
Ayrıca 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun 23’üncü maddesinde; Büyükşehir belediyeleri ve bağlı kuruluşları ile ilçe belediyelerinin tahsil ettikleri vergi ve diğer mali yükümlülükler dolayısıyla birbirlerine ödemeleri gereken paylar ile su, atık su ve doğalgaz bedellerini zamanında yatırmamaları halinde, hem yatırılmama/aktarma yapılmama işleminden hem de aktarmanın yapılmamasından kaynaklanacak faiz ve benzeri her türlü zararın
tazmininden üst yöneticiler ile mali hizmetler müdürlerinin sorumlu olacakları hükme bağlanmıştır.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; ilçe belediyeleri, imar mevzuatı uyarınca otoparkla ilgili olarak elde ettikleri gelirleri bölge ve genel otoparkların yapımı için büyükşehir belediyesine aktarmak, büyükşehir belediyesi ise belirtilen park yerlerinin işletilmesinden elde edeceği gelirden nüfusa göre hesaplanacak kısmını ilçe belediyelerine göndermek zorundadır. Söz konusu tutarların aktarılmaması halinde ise aktarmayı yapmayan idare yöneticilerinin sorumlu olabileceği aşikardır.
Yapılan incelemede, büyükşehir belediyesince işletilen otopark yerlerinden elde edilen gelirlerden İdareye herhangi bir gelir kaydı olmadığı görülmüştür. Bunun yanında büyükşehir belediyesince işletilen otopark yerlerinden elde edilen gelirlerden alınması gereken payların takip ve tahsilinin yapılması için kurum tarafından girişimlerde bulunulduğu ancak büyükşehir belediyesinin Altındağ Belediyesine ödemesi gereken tutarları bildirmediği ve göndermediği anlaşılmaktadır. Bu durumun mevcudiyeti, kurum gelirlerinin düşük kalmasına sebep olmaktadır.