Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Belediyenin mali tablolarda yer alan bazı borçları, ilgili hesaplarda doğru şekilde izlenmemektedir.
- Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçların bir kısmı 361- Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında, vergi dairesine olan taksitlendirilmiş borçların tamamı ise 360- Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında izlenmektedir.
- Bu durum mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- Belediyelerde ve diğer kamu kurumlarında mali kayıtların tutulması ve raporlanması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile düzenlenmektedir.
- Yönetmeliğin 322. maddesinde kamuya olan vergi ve benzeri borçların, vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının 438- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı'nda izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
- Yine söz konusu Yönetmelik'in 323. maddesinde ise, bahse konu hesabın işleyişi düzenlenmiş; kamuya olan vergi ve benzeri borçların vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının 438- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı'na alacağına kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Belediyenin mali tablolarında yer alan hataların düzeltilmesi ve borçların doğru hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.
- Mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak için belediye yetkililerinin mali kayıtların tutulması ve raporlanması konusunda gerekli eğitimleri almaları gerekmektedir.
Rapor Metni
İdare tarafından çeşitli kanun hükümlerine istinaden yapılandırılan ve bir yıldan uzun vadeli hale gelen borçların bir kısmı mali tablolarda hiç yer almamakta bir kısmı ise mali tablolarda yer almakla birlikte 368- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı ile 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında izlenmemektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 322’nci maddesinde; kamuya olan vergi ve benzeri borçların, vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı’nda izlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Yine söz konusu Yönetmelik’in 323’üncü maddesinde ise, bahse konu hesabın işleyişi düzenlenmiş; kamuya olan vergi ve benzeri borçların vadesinde ödenmeyip ertelenmiş veya takside bağlanmış olup bir yıldan daha uzun sürede ödenecek olan kısmının 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı’na alacağına kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu maddenin devamında ise, 438-Kamuya Olan Ertelenmiş Veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında kayıtlı tutarlardan vadesi bir yılın altına inenlerin 368- Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; Belediyenin 31.12.2019 tarihi itibari ile Sosyal Güvenlik Kurumuna toplam 49.138.403,92 TL olan borcu olduğu halde aynı tarihli bilançoda 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabının 28.817.832,10 TL olarak göründüğü, vergi dairesine olan taksitlendirilmiş borcunun ise vadesine göre 368-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı ile 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı yerine 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında izlediği, anlaşılmış olup borç detayları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
Tablo 6: İdarenin Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlarını Gösterir İcmal
Borcun Niteliği | Toplam Borç Tutarı (TL) | İlk Taksit Tarihi | Son Taksit Tarihi | 31.12.2019 Kadar Ödenen Tutar (TL) | Kalan Tutar (TL) | 2020 Yılında Ödenecek Toplam Tutar (TL) | 1 Yıldan Uzun Vadede Ödenecek Toplam Tutar (TL) |
Sosyal Güvenlik Kurumu | 205.137,28 | 5.10.2018 | 31.07.2030 | 24.217,52 | 180.919,76 | 17.094,72 | 163.825,04 |
Sosyal Güvenlik Kurumu | 55.510.845,44 | 5.10.2018 | 31.07.2030 | 6.553.361,28 | 48.957.484,16 | 5.625.902,08 | 43.331.582,08 |
Sosyal Güvenlik Kurumu Toplam | 6.577.578,80 | 49.138.403,92 | 5.642.996,80 | 43.495.407,12 | |||
Vergi Dairesi | 3.556.994,42 | 28.06.2018 | 28.02.2029 | 839.845,90 | 2.717.148,52 | 296.416,20 | 2.420.732,32 |
Vergi Dairesi | 2.614.120,92 | 31.12.2014 | 31.10.2020 | 2.251.048,57 | 363.072,35 | 363.072,70 | - |
Vergi Dairesi Toplam | 3.090.894,47 | 3.080.220,87 | 659.488,90 | 2.420.732,32 | |||
Genel TOPLAM | 9.668.473,27 | 52.218.624,79 | 6.302.485,70 | 45.916.139,09 |
Yukarıda yer verilen denetim tespitine binaen, İdare tarafından gerekli çalışmaların yapılarak ilgili hesapların kullanılacağı ifade edilmiştir.
Ancak, 2019 yılındaki hatalı uygulama neticesinde İdarenin mali tablolarında 438- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı 45.916.139,09 TL, 368- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı 6.302.485,70 TL noksan, 360- Ödenecek ve Fonlar Hesabı ise 3.080.220,87 TL fazla görünmektedir.