← Arama Sayfasına Geri Dön

Dış Reçete Kesintisi Nedeniyle Mali Durumun Etkilenmesi

SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ
2020
üniversite döner sermaye
DİĞER BULGULAR

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Yatan hasta tedavilerinde kullanılan ve sözleşmeli ecza depolarından temin edilemeyen ilaçlar nedeniyle Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) gelirlerinde kesintiler yaşanmaktadır.
  • Bu kesintiler, Hastanenin Döner Sermaye İşletmesi'nin gelir kaybına uğramasına, yıllık zararında ve borç stokunda artışa neden olmaktadır.
  • Sorunun temelinde, bazı ilaç ihalelerine, hastanenin vade sürelerinin uzunluğu nedeniyle ilaç firmalarınca teklif verilmemesi ve ilaç temin edilememesi yatmaktadır.
  • SGK, yatan hastaların tedavilerinde kullanılmak üzere hastane eczanesinde bulunmayan ve dışarıdan temin edilen ilaçların bedelini eczanelere ödemekte, ancak hastanenin faturasından bu bedeli kesmektedir.
  • 2020 yılında bu kesintilerin toplam tutarı 291.286,53 TL'dir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Sözleşmeli ecza depolarından ilaç temini: Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi ile SGK arasındaki Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmeti Alım Sözleşmesi'nin 6. maddesinin (d) bendi
  • Ecza depoları ile sözleşme yapılması: Ecza Depoları ve Ecza Depolarında Bulundurulan Ürünler Hakkındaki Yönetmelik
  • Sağlık hizmeti satın alım sözleşmeleri: 26.03.2016 tarihli ve 29665 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmelerinin/Protokollerinin Hazırlanması ve Akdedilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Genel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin 19’uncu fıkrası
  • Götürü bedel ile ödeme: Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin 4.1.2’inci maddesinin 3’üncü fıkrası
  • Hesap verme sorumluluğu: 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesi

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Üniversite hastanelerinin gelir-gider dengesini sağlamaya yönelik gerekli yasal ve idari tedbirler alınmalıdır.
  • Söz konusu işletmelerin mali açıdan sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması için yapısal sorunlarının kalıcı olarak çözülmesine yönelik düzenlemeler hayata geçirilmelidir.
  • Dış reçete kesintileri nedeniyle hastanenin uğradığı gelir kaybının önlenmesi için çözüm üretilmelidir.

Rapor Metni


Yatan hasta tedavilerinde kullanılan ilaçların, sözleşmeli ecza depolarından temin edilememesi durumunda, Hastanenin düzenlemiş olduğu faturalar üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumunca (SGK), mevzuat gereği, kesinti yapılmaktadır. Bu yapılan kesintiler nedeniyle Döner Sermaye İşletmesinin gelir kaybına uğradığı ve ayrıca yıllık zararında ve borç stokunda artışa neden olunduğu görülmüştür.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi, 2020 yılında sunacağı sağlık hizmetleri için SGK ile Götürü Bedel Üzerinden Sağlık Hizmeti Alım Sözleşmesi imzalamıştır.

Söz konusu Sözleşmenin “Ödeme Tutarı ve Ödeme Şartları” başlıklı 6’ncı maddesinin d bendinde:

“Sadece Yatarak Tedavilerde Kullanımı Halinde Bedelleri Ödenecek İlaçlar Listesi (EK-4/G)”nde yer alan "kan ürünleri" ile "Hastanelerce Temini Zorunlu Kemoterapi İlaçları Listesi (EK-4/H)"nde yer alan ilaçlar için "Ecza Depoları ve Ecza Depolarında Bulundurulan Ürünler Hakkındaki Yönetmelik" kapsamında Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış ecza depoları ile Kurumca sözleşme yapılması halinde Sağlık Hizmeti Sunucusu (SHS) bu


ürünleri ve ilaçları Kurumla sözleşmeli ecza depolarından temin etmek zorundadır. SHS tarafından kapsamdaki kişilere Kurumla sözleşmeli ecza depolarından temin edilerek bu Sözleşme döneminde kullanılan kan ürünleri ve ilaçlar karşılığında ecza depolarına ilgili mevzuat ile sözleşmelerinde belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda Kurumca yapılan ödeme miktarı SHS’ye yapılacak takip eden ilk götürü bedel ödemesinden düşülecektir.” denilmektedir.

26.03.2016 tarihli ve 29665 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmelerinin/Protokollerinin Hazırlanması ve Akdedilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Genel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin 19’uncu fıkrası ile Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin 4.1.2’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında da benzer düzenlemeler mevcuttur. Söz konusu düzenlemelerde SGK tarafından sunulan sağlık hizmetleri karşılığında götürü bedel sözleşme ile SHS’ye bir bedel ödendiği, bu sağlık hizmetlerinden kaynaklanan sözleşmeli eczanelerce fatura edilen herhangi bir bedelin karşılanmayacağı belirtilmektedir.

Yapılan incelemelerde, 2020 yılında yatarak tedavilerde (yatan hasta ve günübirlik tedavi, paket işlemler içerisinde) hastane tarafından temin edilmesi gereken ilaçlar için dış reçete düzenlenmesi sonucu SGK tarafından 2020 yılı sağlık gelirlerinden aşağıdaki tabloda detayı gösterilen 291.286,53 TL kesinti yapıldığı görülmüştür.

Konunun daha detaylı açıklanması gerekirse; Yatan ya da günübirlik hastaların kullanmak zorunda olduğu ve hastane eczanesinde bulunmayan ilaçların hastalar tarafından reçete ile eczanelerden temin edilmesi durumunda, SGK bunun bedelini eczanelere ödemektedir. Ancak hastanece, yatan hastaların tedavilerinde kullanılmak üzere ilaç alım ihalesi yapıldığında, bazı ihalelerde, hastanenin vade sürelerinin uzunluğu nedeniyle ilaç firmalarınca teklif verilmemesi nedeniyle ilaç temini mümkün olamamaktadır. Bu durumda, hastane açısından, bu ilaçlar olmadığı, alınamadığı için ilaç bedellerinin fatura tutarına maddi olarak yansıtılamaması sonucunu doğurmaktadır. SGK'nın bu uygulaması ile hastanenin SGK'ya gönderdiği faturalarda bulunmayan bu ilaç bedellerinin ayrıca bu fatura tutarlarından kesilmesi nedeniyle Hastanenin Sosyal Güvenlik Kurumundan eksik ödeme almasına da neden olunmaktadır.

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu belirtilmektedir.


Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Hastanesinin gelir- gider dengesi ve borç yapısı göz önünde bulundurulduğunda yürüttüğü hizmeti üretmesi ve harcama yapmasının giderek zorlaştığı görülmektedir. Gelir-gider dengesini sağlamaya yönelik gerekli yasal ve idari tedbirlerin alınması, söz konusu işletmelerin mali açıdan sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması açısından önem arz etmektedir. Üniversite hastanelerinin tümü için geçerli olan sistemden kaynaklanan yapısal sorunlarının kalıcı olarak çözülmesine yönelik düzenlemelerin hayata geçirilmesi sağlanmalıdır.

Yukarıda bahsedilen mali durumun sürdürebilmesi noktasında bu dış reçete kesintileri nedeniyle hastanenin gelir kaybına uğradığı açıktır. Bu nedenle Hastane Döner Sermaye İşletmesinin en düzenli ve en büyük gelir kalemi olan SGK ödemelerinden zaten büyük miktarda yapılan diğer kesintilerin yanı sıra dış reçete kesintilerinin de buna eklenmiş olması Döner Sermaye İşletmesinin zararının ve borç stokunun artarak büyümesine neden olduğu görülmüştür.

2020 Yılı SGK Fatura Tutarları ve Kesilen Tutarlara Ait Tablo



DÖNEM


GLOBAL SÖZLEŞME TUTARI


TOPLAM FATURA TUTARI


SGK TARAFINDAN ÖDENEN TUTAR


YATAN HASTA İLAÇ KESİNTİSİ

GÜNÜBİR LİK HASTA İLAÇ KESİNTİSİ


TOPLAM İLAÇ KESİNTİSİ


DİĞER KESİNTİLER


TOPLAM KESİNTİ

01.01.2020- ANA SÖZLEŞME


13.610.132


12.001.483


11.649.404,98




0,00


1.960.727,02


1.960.727,02

01.02.2020- ANA SÖZLEŞME


13.610.132


13.005.640


12.486.958,31




0,00


1.123.173,69


1.123.173,69

01.03.2020- ANA SÖZLEŞME


16.360.132


10.009.480


13.286.368,58




0,00


3.073.763,42


3.073.763,42

01.04.2020-EK SÖZLEŞME-1

30.809.321

10.015.983

29.505.815,81

182.788,14

21,31


182.809,45


1.120.695,74

1.303.505,19

01.05.2020-EK SÖZLEŞME-1

21.944.371

10.509.477

20.762.917,03

13.957,77

13,25


13.971,02


1.167.482,95

1.181.453,97

01.06.2020-EK SÖZLEŞME-2

20.454.870

15.388.169

19.321.721,67

18.618,31



18.618,31


1.114.530,02

1.133.148,33

01.07.2020-EK SÖZLEŞME-3- 4


21.416.358


16.578.027


20.262.179,71


23.663,68



23.663,68


1.124.921,61


1.148.585,29

01.08.2020-EK SÖZLEŞME-5

16.313.256

16.328.927

15.121.476,15

18.876,43



18.876,43


1.172.903,42

1.191.779,85

01.09.2020-EK SÖZLEŞME-6

18.620.044

16.265.464

17.320.491,47

6.811,99



6.811,99


1.292.740,54

1.299.552,53

01.10.2020-EK SÖZLEŞME-7

18.627.632

15.613.083

17.453.010,37

13.181,03

1.290,98


14.472,01


1.160.149,62

1.174.621,63

01.11.2020- EK SÖZLEŞME-8

18.621.783

15.508.823

17.483.527,82

8.153,07



8.153,07


1.130.102,11

1.138.255,18

01.12.2020-EK SÖZLEŞME-9

19.118.347

15.504.074

17.338.685,02

3.910,57



3.910,57


1.775.751,41

1.779.661,98

Toplam

229.506.378

166.728.631,63

211.992.556,92

289.960,99

1.325,54

291.286,53

17.216.941,55

17.508.228,08