Rapor Özet
Ana Konu:
- Elektrik tüketim vergisi beyannamelerinin ayrıntı bazında kontrol edilememesi nedeniyle Belediyenin gelir kaybı riskiyle karşı karşıya olduğu saptanmıştır.
Temel Bulgular:
- Elektrik tedarik şirketleri, elektrik satış bedeli ile birlikte vergiyi tahsil edip ilgili Belediyeye yatırılmasından sorumludur.
- Elektrik tedarik şirketleri, vergiyi ilgili Belediyeye tahsil tarihini takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar bir beyanname ile bildirmek ve vergiyi aynı süre içinde ödemek zorundadır.
- Elektrik Tüketim Vergisi nispetleri; imal ve istihsal, taşıma, yükleme boşaltma, soğutma, telli ve telsiz telgraf ve telefon müraselesi işlerinde tüketilen elektriğin satış bedeli üzerinden % 1’i, bunun dışında kalan maksatlar için de tüketilen elektriğin satış bedeli üzerinden % 5’i olarak belirlenmiştir.
- Elektrik tedarik şirketleri, 2019 yılında Belediyeye Elektrik Tüketim Vergisi beyanında bulunmuş, toplam 6.126.697,82 TL vergi tahsil etmiştir.
- Belediye, elektrik tedarik şirketlerinin Elektrik Tüketim Vergisi Beyannameleri doğrultusunda tahsil edilen tutarın doğruluğuna yönelik herhangi bir tespit çalışması yapmamıştır.
- Belediye elektrik tedarikçisi olan şirketlerden elektrik satın alan serbest tüketicilerin ilgili aydaki gerçek elektrik tüketim miktarını, tedarikçi şirketlerin Belediyeye beyan ettikleri elektrik tüketim miktarıyla uyuşup uyuşmadığını bilmemektedir.
- Belediye elektrik tüketim abonelerinden hangilerinin % 1’lik veya % 5’lik abone gruplarında yer alan müşterilerden olduklarını kontrol edememektedir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve:
- 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu
- 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları:
- Elektrik tedarik şirketlerinden alınan Elektrik Tüketim Vergisi Beyannamelerinin ayrıntı bazında kontrol edilmesi.
- Elektrik tüketim abonelerinden hangilerinin % 1’lik veya % 5’lik abone gruplarında yer aldığının kontrol edilmesi.
- Belediyenin elektrik tüketim vergisinin doğru bir şekilde tahsil edilmesini sağlamak için gerekli kayıt, kontrol ve mutabakat çalışmalarının yapılması.
Rapor Metni
Elektrik enerjisi tedarik eden şirketler tarafından verilen elektrik tüketim vergisi beyannamelerinin, ayrıntı bazında kontrol edilememesi nedeniyle Belediyenin gelir kaybı riskiyle karşı karşıya olduğu görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun, “Çeşitli Vergiler” başlıklı beşinci
bölümünde yer alan Elektrik ve Havagazı Tüketim Vergisine ilişkin hükümlere göre Elektrik Tüketim Vergisinin konusu, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde elektrik tüketimi olup mükellefi elektriği tüketenlerdir. Ancak 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na göre elektrik enerjisini tedarik eden kuruluşlar, satış bedeli ile birlikte bu verginin tahsilinden ve ilgili belediyeye yatırılmasından sorumlu tutulmuşlardır. Bu kuruluşlar bu sorumluluğu yerine getirirken bu vergiyi ilgili belediyeye tahsil tarihini takip eden ayın 20’nci günü akşamına kadar bir beyanname ile bildirmeye ve vergiyi aynı süre içinde ödemeye mecburdurlar.
4648 sayılı Kanun’da, Elektrik Tüketim Vergisi nispetleri ise imal ve istihsal, taşıma, yükleme boşaltma, soğutma, telli ve telsiz telgraf ve telefon müraselesi işlerinde tüketilen elektriğin satış bedeli üzerinden % 1’i olacağı bunun dışında kalan maksatlar için de tüketilen elektriğin satış bedeli üzerinden % 5’i olacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye sınırları içerisinde Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında faaliyette bulunan elektrik tedarik şirketlerinin, nihai tüketicilere elektrik satışı yaptıkları ve 2019 yılı boyunca yaptıkları bu elektrik satışı üzerinden abone türlerine göre % 1 ve % 5’lik vergi oranlarını esas alarak Belediyeye Elektrik Tüketim Vergisi beyanında bulundukları, bu şekilde tahsil edilen Elektrik Tüketim Vergisi tutarının da toplamda 6.126.697,82-TL olduğu görülmüştür.
Ancak, Belediye tarafından 2019 yılında elektrik tedarik şirketlerinin, Elektrik Tüketim Vergisi Beyannameleri doğrultusunda tahsil edilen 6.126.697,82-TL’lik tutarın doğruluğuna yönelik herhangi bir tespit çalışması yapılamadığı, elektrik tedarikçisi olan şirketlerden elektrik satın alan serbest tüketicilerin ilgili aydaki gerçek elektrik tüketim miktarının, tedarikçi şirketlerin Belediyeye beyan ettikleri elektrik tüketim miktarıyla uyuşup uyuşmadığının bilinemediği ve elektrik tüketim abonelerinden hangilerinin % 1’lik veya % 5’lik abone gruplarında yer alan müşterilerden olduklarının kontrolünün sağlanamadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen risklerin giderilmesi ve Belediyenin asli gelirleri arasında yer alan Elektrik Tüketim Vergisi payı miktarının doğru olarak tespiti için gerekli kayıt, kontrol ve mutabakat çalışmalarının yapılması gerekmektedir.