← Arama Sayfasına Geri Dön

Emlak Vergisine İlişkin Gerekli Kontrollerin Yapılmaması

ANKARA ÇANKAYA BELEDİYESİ
2019
belediye

Rapor Özet

  • Emlak vergisi mükellefiyetinin sağlıklı bir şekilde tesis edilemememesi nedeniyle vergi tahsilatında gelir kaybı yaşanmaktadır.
  • 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler bina vergisi mükellefidir.
  • Kaçak yapılarda tapu kayıtlarında bina maliki gözükmese bile binaya malik gibi tasarruf edenlerin mükellef olarak bina üzerinden emlak vergisi ödemeleri gerekmektedir.
  • Yapılan incelemelerde, inşaatın bitmesine rağmen hukuki süreçleri tamamlanmayan taşınmazlarda emlak vergisinin uzun süre bina yerine arsa/arazi üzerinden alındığı görülmüştür.
  • Bahse konu taşınmazlar, 2018 yılında yürürlüğe giren 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16'ncı maddesinden yararlanılarak yapı kayıt belgesi alındıktan sonra bina üzerinden vergilendirilmiştir.

Öneriler

  • Mükellefiyetin etkin vergilendirmeyi mümkün kılacak şekilde tesis edilmesi, Belediye gelirlerinin artırılmasına katkı sunacaktır.
  • Kontrol mekanizmalarının oluşturulması, mükellefiyetin etkin bir şekilde tesis edilmesini sağlayacaktır.

Rapor Metni


Emlak vergisi mükellefiyetinin sağlıklı bir şekilde tesis edilememesi nedeniyle söz konusu verginin tahsilatında gelir kaybı yaşandığı görülmüştür.

Belediyenin yetki alanındaki gelirlerden biri olan emlak vergisi, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nda düzenlenmiştir. Kanun’un 3’üncü maddesinde; binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenlerin bina vergisinin mükellefi olduğu hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca, özellikle kaçak yapılarda tapu kayıtlarında bina maliki gözükmese bile binaya malik gibi tasarruf edenlerin mükellef olarak bina üzerinden emlak vergisi ödemeleri gerekmektedir. Nitekim 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesinde de vergiyi doğuran olayda işlemin gerçek mahiyetinin esas olduğu vurgulanmıştır. Dolayısıyla vergiyi doğuran olay binanın kullanımı olduğundan binanın kaçak yapı olması ya da yapı kullanma izninin bulunmaması, verginin bina üzerinden alınması gerekliliğini değiştirmemektedir. Zira 1319 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesinde de inşaatın bittiği yılı takip eden bütçe yılından itibaren arsa/arazi vergisi mükellefiyetinin sona ereceği ifade edildiğinden bu tarih itibarıyla verginin bina üzerinden alınması gerekmektedir.

Ancak yapılan incelemelerde, inşaatın bitmesine rağmen hukuki süreçleri tamamlanmayan taşınmazlarda emlak vergisinin, uzun süre bina yerine arsa/arazi üzerinden alındığı görülmüştür. Bahse konu taşınmazlar, ancak 2018 yılında yürürlüğe giren 3194 sayılı İmar Kanunu’nun geçici 16’ncı maddesinden yararlanılarak yapı kayıt belgesi alındıktan sonra bina üzerinden vergilendirilmiştir. Diğer bir ifadeyle, gerekli izin ve ruhsatlar alınmaksızın üzerinde malik gibi tasarrufta bulunulan binalardan, yukarıdaki mevzuat hükümlerinin aksine arsa/arazi üzerinden emlak vergisi alınarak gelir kaybına sebep olunduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak mükellefiyetin etkin vergilendirmeyi mümkün kılacak şekilde tesis edilmesi ve bunu sağlayacak kontrol mekanizmalarının oluşturulması, Belediye gelirlerinin artırılmasına katkı sunacaktır.