← Arama Sayfasına Geri Dön

Gayri Maddi Hak Alımlarının Haklar Hesabında Muhasebeleştirilmeyerek Doğrudan Giderleştirilmesi

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ
2020
üniversite
DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Üniversite'nin 2020'de Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında yaptığı 48.763,00 TL'lik ödeme 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabına kaydedilerek hatalı bir şekilde doğrudan giderleştirilmiştir.
  • Yazılım, patent, lisans alımları gibi maddi olmayan duran varlıkların 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi ve %100 amortisman ayrılması gerekirken bu işlem yapılmamıştır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 194: Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.
  • 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 sıra no’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği Madde 6: Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir.

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Yazılım, patent, lisans alımları gibi maddi olmayan duran varlıkların 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
  • Yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılmak suretiyle giderleştirilmesi gerekmektedir.
  • 2020 yılı mali tablolarında 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında oluşan 48.763,00 TL'lik eksikliğin düzeltilmesi gerekmektedir.

Rapor Metni

Üniversite tarafından 2020 yılı içerisinde ödenen Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında Figesfizik ve Geometride Bilgi Similas. Hiz. Tic. AŞ. (13.068,00 TL) ve Gms Medikal Eğitim ve İnşaat AŞ. (35.695,00 TL) olmak üzere toplam 48.763,00 TL’lik tutarın 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekirken, 630 Giderler Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde; “Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.

Diğer yandan, ilgili varlıklar için ayrılacak amortisman oranları amortisman ve tükenme paylarına ilişkin açıklamaların yer aldığı 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 sıra no’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ile belirlenmiş olup ilgili Tebliğ’in 6’ncı maddesinde;

“ …(2) Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir.


Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir…” denilerek, maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde Üniversite tarafından gerçekleştirilen yazılım, patent, lisans alımlarının 260 Haklar Hesabına alınarak takibinin yapılması, yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılmak suretiyle giderleştirilmesi gerekmektedir.

Kamu idaresi tarafından bulgudaki tespitlere iştirak edilerek, bundan sonra yazılım, patent, lisans alımlarının 630 Giderler Hesabına değilde 260 Haklar Hesabına alınarak takibinin yapılacağı, yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılmak suretiyle giderleştirileceği belirtilmiş olsa da, denetim görüşüne esas teşkil eden 2020 yılı mali tablolarında bilanço hesaplarından olan 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında 48.763,00 TL eksik gösterilmesi suretiyle hataya sebebiyet verildiği değerlendirilmiştir.