← Arama Sayfasına Geri Dön

Gayrimaddi Hak Alımlarının Haklar Hesabı'nda Muhasebeleştirilmemesi

SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ
2020
üniversite döner sermaye
DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • 2020 yılında yapılan 1.983,94 TL tutarındaki "Depo ve Stok Takip Programı Alımı"nın 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabı'na kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği, ancak 260-Haklar Hesabı'na kaydedilmesi gerektiği tespit edilmiştir.
  • Yazılım alımlarının 260-Haklar Hesabı yerine hatalı bir şekilde giderleştirilmesi sonucu bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda 1.983,94 TL'lik bir hata oluşmuştur.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • 01.05.2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 222. maddesi
  • 01.05.2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 223. maddesi
  • 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 47 sıra no'lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği'nin 6. maddesi
  • 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği
  • 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen yazılım, patent, lisans alımlarının 260-Haklar Hesabı'na alınarak takibi yapılmalıdır.
  • Yıl sonunda 260-Haklar Hesabı'ndaki tutarın tamamına amortisman ayrılmak suretiyle giderleştirilmelidir.

Rapor Metni

Yapılan incelemeler sonucunda 2020 yılı içerisinde alımı yapılan “Depo ve Stok Takip Programı Alımı” tutarı olan 1.983,94 TL’nin 260-Haklar Hesabı’na kaydedilmesi gerekirken, 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabı’na kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.

01.05.2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin "Hesabın Niteliği" başlıklı 222’nci maddesinde;

“Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmiştir.

"Hesabın İşleyişi" başlıklı 223’üncü maddesinde ise;

“(1) Haklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:

  1. Borç 1) Haklar, maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir.

  2. Alacak

    1. Yararlanma süresi belli olanlar sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanlar 5 inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.


    2. Yararlanma hakkı devredildiğinde kayıtlı değeri ile bu hesaba alacak, birikmiş amortismanları 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, devir bedeli tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilmekle birlikte; bu işlemden doğan kârlar 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabına alacak, bu işlemden doğan zararlar 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir.

Diğer yandan, ilgili varlıklar için ayrılacak amortisman oranları amortisman ve tükenme paylarına ilişkin açıklamaların yer aldığı 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 47 sıra no’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ile belirlenmiş olup ilgili Tebliğ’in 6’ncı maddesinde;

“ …(2) Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir…” denilerek, maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen yazılım, patent, lisans alımlarının 260-Haklar Hesabı’na alınarak takibinin yapılması, yıl sonunda bu hesaptaki tutarın tamamına amortisman ayrılmak suretiyle giderleştirilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede 260-Haklar Hesabı’na kaydedilmeyen yazılım alımları nedeniyle bilanço ve faaliyet sonuçları tablosunda 1.983,94 TL’lik hataya neden olunmuştur.