Rapor Özet
Ana Konu
* İdare, gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerinden bir kısmını, mevzuatta belirtilen yerler yerine cari hesaplara aktarmış ve muhtelif mal ve hizmet alımlarında kullanmıştır.Temel Bulgular
* İdare, 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 12'nci ve 13'üncü maddelerine aykırı olarak, gecekondu fonu kapsamındaki gelirleri mevzuatta belirtilen amaçlar için kullanmamıştır. * İdare, 2019 yılı içerisinde gecekondu fonu hesaplarından diğer cari hesaplarına 28.514.432,10 TL aktarmış ve bu tutarı muhtelif mal ve hizmet alımlarında kullanmıştır.Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
* 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 12'nci maddesine göre, bu Kanun'daki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla temin edilen gelirlerin, ilgili belediyelerce açılacak özel hesaplarda toplanarak birer fon teşkil edilecektir. * Aynı Kanun'un 13'üncü maddesine göre, toplanan bu kaynaklar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartıyla, bu Kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, halk konutu, nüve konutu veya geçici misafir konutu yapılmasında, ıslah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin yapılmasında veya onarılmasında ve kendi bütçe imkanlarıyla karşılanamayan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tespit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılır.Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
* İdare, gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerini ilgili mevzuatında belirtilen amaçlar için kullanmalıdır. * İdare, gecekondu fonunda biriken paraların hesabının doğruluğu açısından tüm giderler ve gelirlerin aynı hesaptan izlenmesini sağlamalıdır. * İdare, mevzuat gereği fonda biriken meblağın, Kanun’a uygun şekilde harcanmasını sağlamalı ve diğer cari hesaplara aktarım yapmamalıdır.Rapor Metni
İdarenin gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerinden bir kısmı, mevzuatında belirtilen yerler yerine cari hesaplara aktarılarak muhtelif mal ve hizmet alımlarında kullanılmıştır.
775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 12’nci maddesinde, bu Kanun'daki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla temin edilen gelirlerin, ilgili belediyelerce açılacak özel hesaplarda toplanarak birer fon teşkil edileceği; aynı Kanun'un 13’üncü maddesinde de, toplanan bu kaynakların hangi amaçlar için kullanılacağı belirtilmiştir.
Kanun’un 13’üncü maddesinde;
“12 nci madde gereğince teşkil edilen fonda toplanan paralar, belediyelerce, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izni alınmak şartiyle :
Bu kanundaki amaçlarda kullanılmak üzere arsa sağlanmasında, Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan plan ve projelere göre halk konutu, nüve konut veya geçici misafir konutu yapılmasında,
Islah olunacak gecekondu bölgeleri ile yeniden tesis edilecek önleme bölgelerinin yol, meydan, kanalizasyon, su, elektrik ve benzerleri gibi kamu hizmet ve tesislerinin Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca onanan projelerine göre yapılmasında veya onarılmasında,
Kendi bütçe imkanlariyle karşılanamıyan ve fakat bu kanun gereğince yapılması gereken tesbit, harita alımı, plan ve projelendirme hizmetlerinde kullanılır.” denilerek fon kaynaklarının hangi alanlarda kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; 775 sayılı Kanun kapsamında elde edilen gelirlerin izlendiği toplam 7 adet banka hesabı bulunmakta olup, ilgili hesaplara ait banka ekstreleri ve yevmiye kayıtları incelendiğinde, bu hesaplardan İdarenin diğer cari hesaplarına 2019 yılı içerisinde toplam 28.514.432,10 TL aktarıldığı ve muhtelif mal ve hizmet alımları için mevzuata aykırı harcamalarda kullanıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında İdare tarafından gönderilen cevapta; 5018 sayılı Kanun'un “Kamu Maliyesinin Temel İlkeleri” başlıklı 5’inci maddesinde kamu maliyesinin temel ilkelerinin belirtilmiş olduğu, Mezkûr Kanun’un “Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesine göre kamu kaynaklarının kullanımında hesap verme sorumluluğunun açıklandığı, İBB’nin diğer birimlerince gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi kapsamında yapılan harcamalar sonucu belediye cari hesabının Mesken Müdürlüğü’nün gider hesabından alacaklı duruma geldiği ifade edilmişse de; yukarıda açıklandığı üzere gecekondu fonundaki tutarların hangi harcamalarda kullanıldığının tespiti ve fonda biriken paraların hesabının doğruluğu açısından tüm giderler ve gelirlerin aynı hesaptan izlenmesi mevzuata uyarlı olacaktır. Ayrıca mevzuat gereği fonda biriken meblağın, Kanun’a uygun şekilde harcanması zaruri olduğundan, diğer cari hesaplara aktarımının yapılması hatalı bir uygulamadır.
Netice olarak, İdarenin gecekondu fonu kapsamındaki gelirlerinin ilgili mevzuatında belirtilen amaçlar için kullanılmasının sağlanması gerekmektedir.