Rapor Özet
Ana Konu
- Balıkesir Büyükşehir Belediyesi'nin 2018 yılında imzalanan kredi sözleşmeleri sonucunda oluşan faiz giderinin tamamını 2018 yılı faaliyet gideri olarak muhasebeleştirmesi.
Temel Bulgular
- Belediye, henüz oluşmamış faiz giderlerini 2018 yılında giderleştirdiği için faaliyet sonuçları tablosunda yer alan giderler hesabının çok yüksek tutarda hata içerdiği.
- Bilançoda da var olmayan bir borç tutarının 481-Gider tahakkukları hesabında yer aldığı.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 5'inci maddesi: Dönemsellik ilkesi, her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması olarak tanımlanmıştır.
- Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 35'inci maddesi: Borçlanma maliyetlerinin ilgili oldukları dönemde gider, nakden veya mahsuben ödendikleri zaman ise bütçe gideri olarak kaydedileceği.
- Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 36'ncı maddesi: Kamu idarelerinin yaptıkları borçlanmalar dolayısıyla tahakkuk eden faizlerin, ilgili oldukları dönemlere gider yazılacağı.
- Mahalli İdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 338'inci maddesi: 481-Gider tahakkukları hesabının niteliğinin anlatıldığı 481 nolu hesabın tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan ancak, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemden sonraki dönemlerde ödenebilir duruma gelecek olan borçların izlenmesi için kullanılacağı.
- Mahalli İdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 339'uncu maddesinin ikinci fıkrası: Mali borçlar için ay sonlarında hesaplanan ve sonraki dönemlerde ödenecek olan işlemiş faiz giderleri bu hesaba kaydedilir.
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Belediyenin, 2018 mali tablosundaki hatayı düzeltmesi önerilmektedir.
- Belediyenin, gelecekte benzer hatalar yapmaması için gerekli önlemleri alması önerilmektedir.
Rapor Metni
23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin ‘Temel kavramlar’ başlıklı 5 inci maddesinde dönemsellik ilkesi, her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması olarak tanımlanmıştır.
Mezkûr Yönetmeliğin ‘Borçlanma ve borçlanma maliyetleri’ başlıklı 35 inci maddesinde, borçlanma maliyetlerinin ilgili oldukları dönemde gider, nakden veya mahsuben ödendikleri zaman ise bütçe gideri olarak kaydedileceği; ‘Faiz giderleri ve faiz gelirleri’ başlıklı 36 ncı maddesinde ise kamu idarelerinin yaptıkları borçlanmalar dolayısıyla tahakkuk eden faizlerin, ilgili oldukları dönemlere gider yazılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yine Mahalli İdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliğinin 481-Gider tahakkukları
hesabının niteliğinin anlatıldığı 338 inci maddesinde, 481 nolu hesabın tahakkuk etmiş giderlerden kaynaklanan ancak, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemden sonraki dönemlerde ödenebilir duruma gelecek olan borçların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hesabın kullanılmasında asıl amaç, muhasebenin temel kavramlarından olan “dönemsellik ilkesinin” bir gereği olarak faiz giderlerinin ilgili mali yıllara mâl edilmesidir. Kaldı ki, hesaba ilişkin işlemlerin anlatıldığı 339 uncu maddenin ikinci fıkrasında, mali borçlar için ay sonlarında hesaplanan ve sonraki dönemlerde ödenecek olan işlemiş faiz giderleri bu hesaba kaydedilir denilerek ay sonunda hesaplanan ve sonraki dönemlerde değil, doğrudan ödenen faiz giderlerinin 481 nolu hesapla ilişkilendirilemeyeceği açıkça belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve açıklamalara rağmen Balıkesir Büyükşehir Belediyesinin, 2018 yılında imzalanan kredi sözleşmeleri sonucunda oluşan tüm faiz giderini 2018 yılı faaliyet gideri olarak muhasebeleştirdiği ve bu suretle 18.476.286,86-TL’lik faaliyet giderini hatalı bir şekilde kaydettiği görülmüştür. Yine değişken faizli kredilerin sabit faize çevrilmesi sırasında, sonraki dönemleri ilgilendiren yaklaşık 100.000.000,00-TL’lik faiz giderinin de 2018 yılı faaliyet gideri olarak kayıtlara alındığı görülmüştür.
Sonuç olarak, henüz oluşmamış faiz giderlerinin 2018 yılında giderleştirilmesi nedeni ile faaliyet sonuçları tablosunda yer alan giderler hesabının çok yüksek tutarda hata içerdiği ve ayrıca bilançoda da var olmayan bir borç tutarının 481-Gider tahakkukları hesabında yer aldığı tespit edilmiştir.
Tablo 3: 2018 Yılında Kullanılan Kredilerin Faiz Giderlerinin Hatalı Kaydına İlişkin Tablo
Kullanılan Kredi Tutarı | Toplam Faiz Tutarı | 2018 Yılını İlgilendiren Faiz Gideri | Sonraki Dönemleri İlgilendiren Ancak 2018 Yılında Gider Kaydedilen Faiz Gideri (TL) |
40.000.000,00 | 7.883.643,53 | 4.393.504,66 | 3.490.138,87 |
20.000.000,00 | 14.986.147,99 | 0,00 | 14.986.147,99 |
Toplam Hatalı Gider Kaydı | 18.476.286,86 |
Kamu idaresi cevabında; Bulgumuza iştirak edildiği ve belirtilen hususların düzeltildiği belirtilmiştir.
Sonuç olarak İdare, bulgumuz doğrultusunda gerekli işlemlerin 2019 da yapıldığını belirtmişse de yapılan işlemin 2018 mali tablosundaki hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.