Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi'nin yazılım, sistem ve lisans alımlarını 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabı'nda doğrudan giderleştirmesi yerine 260 Haklar Hesabı'nda kaydetmesi gerekirdi.
- 2020 yılında bu şekilde hatalı muhasebeleştirilen tutar 128.040,20 TL'dir.
- Kurum, alımların hizmet alımı olduğunu savunarak doğrudan giderleştirmeyi uygun görmüştür, ancak bu tür maddi olmayan duran varlıkların kaydı için sözleşme türü belirleyici değildir.
- 14.000 TL'yi aşan harcamalar, Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği'nin 6. maddesine göre değer artırıcı harcama olarak kabul edilir ve varlığın değerine eklenmelidir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği
- Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 260 Haklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 222’nci maddesi
- Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği'nin 6’ncı maddesi
Önerilen Ana Eylem Noktaları
- Söz konusu alımların 260 Haklar Hesabı'na kaydedilmesi ve geçmişe yönelik düzeltme yapılması.
- İşletmenin maddi olmayan duran varlık alımlarında muhasebeleştirme uygulamalarını gözden geçirmesi ve benzer hataların tekrarlanmaması için gerekli önlemleri alması.
Rapor Metni
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gereken yazılım, sistem ve lisans niteliğindeki alımlarının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedilmek suretiyle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 222’nci maddesinde; söz konusu hesabın, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından 2020 yılı içerisinde bilgisayar yazılım programı lisansı veya sistem/lisans niteliği taşıyan alımlar için toplam 128.040,20 TL tutarında harcama yapıldığı, ancak kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan bu harcamaların 260 Haklar Hesabında izlenmeyip 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında muhasebeleştirilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Kurum Bilançosunda 260 Haklar Hesabı hiç yer almamaktadır.
Kamu idaresi tarafından, bulguda belirtilen alımların hizmet alım sözleşmesi kapsamında yapıldığı, alımların lisans yazılım patent alımı olmayıp bunlara ilişkin hizmet alımı olduğu bu nedenle doğrudan giderleştirmek suretiyle muhasebeleştirildiği belirtilmiştir.
Ancak bu tür maddi olmayan duran varlıkların 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi için, sözleşme türünün mal veya hizmet sözleşmesi olmasının bir önemi bulunmamaktadır. Var olan
bir yazılım, lisans ve sistemi geliştirmek veya güncellemek için olsa dahi, Amortisman ve Tükenme Payları Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesine göre, bu varlıklar için yapılan 14.000 TL’yi aşan harcamalar değer artırıcı harcama olarak kabul edildiğinden, bu harcamaların varlığın değerine eklenerek muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir. İşletmenin daha öncesinde de 260 Haklar Hesabında kayıtlı hiçbir tutarının bulunmaması; bu tür alımların doğrudan giderleştirmek suretiyle muhasebeleştirilmesinin İşletme için yaygın bir uygulama haline geldiğini göstermektedir.
Sonuç olarak söz konusu hatalı muhasebeleştirme işlemlerinin, 2020 yılı Bilançosunda
260 Haklar Hesabının 128.040,20 TL tutarında eksik görünmesine sebebiyet verdiği değerlendirilmektedir.