Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Balıkesir Üniversitesi'nin iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmaları 2014 yılında başlatılmış ancak tamamlanmamıştır.
- İç kontrol sisteminin yapılandırılması ve işleyişinden Üniversite Rektörü sorumludur.
- 2015 yılında hazırlanan İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı'na göre belirlenen faaliyetlerin çoğu gerçekleştirilmemiştir.
- Risklerin belirlenmesi, analiz edilmesi, değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi gibi temel iç kontrol çalışmaları tamamlanmamıştır.
- Birimlerin iş tanımları ve iş süreçleri hazırlanmış, ancak hassas görevler ve riskler belirlenmemiştir.
- Risk değerlendirme çalışmaları ve Risk Analizi ve Değerlendirme Raporu hazırlanmamıştır.
- Eylem Planında yer alıp da gerçekleştirilemeyen eylemlerin nedenleri araştırılmamış ve gerekli önlemler alınmamıştır.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 11. Maddesi
- İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar'ın 8. Maddesi
- Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği
- Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 02.12.2013 tarihli ve 10775 sayılı Genelgesi
Önerilen Ana Eylem Noktaları
- Her birimde odak gruplarında risklerin belirlenerek analiz edilmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir.
- Risklerin önceliklendirilmesi ve kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi gerekmektedir.
- Hassas görevlerin tanımlanması ve risklere ilişkin sorumlu birimlerin belirlenmesi gerekmektedir.
- Periyodik risk değerlendirme çalışmaları ve Risk Analizi ve Değerlendirme Raporu hazırlanması gerekmektedir.
- Eylem Planında yer alıp da gerçekleştirilemeyen eylemlerin nedenleri araştırılmalı ve eylemler; revize edilmeli, tamamlanma tarihi revize edilmeli, eylemden vazgeçilmeli veya yeni bir eylem öngörülmelidir.
Rapor Metni
Balıkesir Üniversitesi’nin mevzuat gereğince 2014 yılı Haziran ayı itibariyle başlattığı iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarının tamamlanmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesi ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde belirtildiği üzere üst yöneticiler; mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulması, işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu olup bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirmektedirler.
İç kontrol sisteminin yapılandırılması ve işleyişi konusunda sorumluluk üst yöneticiye, yani Üniversite Rektörüne aittir.
Kamu İdaresine ait İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı 2015 yılında, 2016 yılını kapsayacak şekilde hazırlanıp Üst Yönetici onayı ile yürürlüğe girmiş, ancak bu tarihten sonra herhangi bir çalışma ya da revizyon yapılmamıştır.
Balıkesir Üniversitesinde iç kontrol sisteminin yapılandırılması için 2015-2016 yıllarını kapsayan İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planında yer alan faaliyetlerden özellikle;
Her birimde odak gruplarında risklerin belirlenerek analiz edilmesi ve değerlendirilmesi, risklerin önceliklendirilmesi ve kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi eylemleri gibi iç kontrol sisteminin temel çalışmalarının henüz tamamlanmadığı,
Birimlerin iş tanımlarının yapıldığı, iş süreçleri/iş akış şemalarının hazırlandığı, ancak hassas görevlerin tanımlanmadığı, risklerin ve risklere ilişkin sorumlu birimlerin belirlenmediği,
Üniversitenin amaç ve hedeflerine ulaşılması için öngörülen faaliyetlerin gerçekleşmesini engelleyecek risklerin tespit edilerek analiz edilmesine yönelik periyodik dönemleri kapsayan ve katılımcı yöntemlerle yapılması gereken risk değerlendirme çalışmalarının yapılmadığı, bunun sonucunda öngörülen Risk Analizi ve Değerlendirme
Raporunun hazırlanmadığı,
Hassas görev tanımlarının yapılmadığı, anlaşılmıştır.
Yine Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 02.12.2013 tarihli ve 10775 sayılı Genelgesinde de ifade edildiği üzere Eylem Planında yer verildiği halde gerçekleştirilemeyen eylemlerin gerçekleşmeme nedenleri araştırılmalı ve bu çerçevede;
Eylemin revize edilmesi,
Eylemin tamamlanma tarihinin revize edilmesi,
Eylemden vazgeçilmesi,
Yeni bir eylem öngörülmesi,
seçeneklerinden birine veya birkaçına karar verilmelidir.
Kamu idaresinde iç kontrol sisteminin tam olarak yapılandırılamadığı değerlendirilmiş olup yukarıda belirtilen eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir.