Rapor Özet
- İdare, kiraya verilen 37 taşınmazın kira bedellerini sözleşmesi gereği peşin tahsil etmiş ve tahsil edilen tutarın tamamını 600-Gelirler Hesabına kaydetmiştir.
- Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'ne göre, peşin tahsil edilen gelirler, içinde bulunulan aya ait olan kısmı 600-Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmı bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak olarak kaydedilmelidir.
- İdare, 31.12.2019 itibarıyla farklı tarihlerde peşin tahsil edilen kira bedelleri 4.884.088,00 TL'nin 2.622.525,33 TL'si 600-Gelirler Hesabına, 2.261.562,67 TL'si 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına kaydetmeli ve sonrasında tahakkuk vadesine göre hesaplar arası aktarmalar yapmalıydı.
- İdarenin belirtilen muhasebe kaydı neticesinde, hem cari yıl hem de takip eden yıllar itibariyle hatalı muhasebe bilgisi oluşmuştur.
- İdare, 2020 yılında Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin ilgili maddelerine göre, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına yönelik olarak gerekli düzenlemeleri yapmış ve gelir tahsilatlarının doğru olarak muhasebeleştirilmesi yönünde çalışmalara başlamıştır.
Öneriler / Eylem Noktaları:
- İdarenin, 2019 yılı içinde peşin tahsil edilen kira bedellerinin tamamının 600-Gelirler Hesabına kaydedilmesi nedeniyle oluşan hatalı muhasebe bilgisini düzeltmesi gerekmektedir.
- İdarenin, peşin tahsil edilen kira bedellerinin muhasebeleştirilmesinde yasal ve düzenleyici çerçeveye uygun olarak hareket etmesi gereklidir.
- İdarenin, peşin tahsil edilen kira bedellerinin muhasebeleştirilmesinde çalışanlarına gerekli eğitimleri vermesi ve iç kontrol mekanizmalarını güçlendirmesi gerekmektedir.
Rapor Metni
İdarece kiraya verilen 37 adet taşınmazın kira bedelleri, sözleşmesi gereği peşin tahsil edilmiş ve tahsil edilen tutarın tamamı tahsilat tarihi itibariyle 600-Gelirler Hesabına kaydedilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 286’ncı maddesinde; 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabının, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin tahsil edilmiş gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in 288’inci maddesine göre: Peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmı 600-Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gereken kısmı bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına alacak; tahsil edilen tutarın tamamı 100- Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800-Bütçe
Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç; ayrıca, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında kayıtlı olan tutarlardan ilgili oldukları ay sonlarında gelir olarak tahakkuk ettirilenlerin ise bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Diğer yandan, Yönetmelik’in 335’inci maddesinde; 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yönetmelik’in 337’nci maddesine göre: Peşin tahsil edilen gelirlerin, içinde bulunulan aya ait olan kısmı 600-Gelirler Hesabına, gelecek aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenler 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler bu hesaba alacak; tahsil edilen tutarın tamamı 100- Kasa Hesabı veya 102-Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan tahsil edilen tutarın tamamı 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç; bu hesapta kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalanlar dönem sonunda bu hesaba borç, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde, kiraya verilen 37 adet taşınmazının kira bedellerinin, sözleşmesi gereği peşin tahsil edildiği, tahsil edilen tutarın tamamının tahsilat tarihi itibariyle 600-Gelirler Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Halbuki, 31.12.2019 tarihi itibariyle; farklı tarihlerde peşin tahsil edilen kira bedelleri 4.884.088,00 TL’nin 2.622.525,33 TL’si 600-Gelirler Hesabına, 2.261.562,67 TL’si 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmeli; sonrasında da, tahakkuk vadesine göre hesaplar arası aktarmalar yapılmalıydı. İdarenin belirtilen muhasebe kaydı neticesinde, hem cari yıl hem de takip eden yıllar itibariyle hatalı muhasebe bilgisi oluşmuştur.
Yukarıda yer alan denetim tespitine binaen, İdare tarafından; 2020 yılında Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 286 ve 288’inci maddesine göre, 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı ile 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına yönelik olarak İdarenin kullandığı muhasebe programında gerekli düzenlemelerin yapıldığı ve gelir tahsilatlarının doğru olarak muhasebeleştirilmesi yönünde çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Ancak, 2019 yılı içinde peşin tahsil edilen kira bedellerinin tamamının 600-Gelirler Hesabına kaydedilmesi nedeniyle, 31.12.2019 tarihi itibariyle 380-Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabında 2.261.562,67 TL eksik; 600-Gelirler Hesabında 2.261.562,67 TL fazla bilgi yer almasına neden olunmuştur.