Rapor Özet
- 2019 yılında belediye toplam 4.177.343,70 TL değerinde arazi ve arsa satışı yaptı.
- Satış bedelleri muhasebe kayıtlarına alındı, ancak kayıtlı değerlerinden düşülmedi.
- Bu durum muhasebe kayıtları ile taşınmaz envanteri arasında 338.376,00 TL uyumsuzluk yarattı.
- Vergi usul Kanunu uyarınca, satış bedeli üzerinden satış karı veya zarar hesaplanmalıdır.
- Bu durum, Belediyenin değerli maddi varlıklarının satışından elde edilen kâr veya zararın doğru bir şekilde belirlenmesini engelledi.
- Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği
- Taşınmaz envanterinin sağlıklı bir şekilde çıkarılması
- Muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması
- Taşınmaz programı üzerinden taşınmazların kayıtlı değerlerinin açık bir şekilde yer almasını sağlayacak bilgilere yer verilmesi
- Satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
Rapor Metni
2019 yılında Gölbaşı Belediyesince ihale yoluyla toplam satış değeri 4.177.343,70 TL olan arazi ve arsa satışı gerçekleştirilmiştir. Söz konusu taşınmazların muhasebedeki kayıtlı değerinden değil, satış bedelleri üzerinden düşülerek muhasebe kayıtlarına alındığı görülmüştür. Satışı yapılan taşınmazların ilgili maddi duran varlık hesaplarındaki çıkış kayıtlarının taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden değil satış bedeli üzerinden yapılması muhasebe kayıtları ile taşınmaz envanteri arasında yaklaşık 338.376,00 TL uyumsuzluk ortaya çıkarmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arsa ve Araziler Hesabının işleyişini düzenleyen 189’uncu, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının anlatıldığı 191’inci ve 252 Binalar Hesabının anlatıldığı 193’üncü maddelerinde, satılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması; arsa ve araziler için kayıtlı bedel ile satış bedeli arasındaki olumlu/ olumsuz farkların 600/630 hesaplarına, diğer maddi duran varlıklar
için satış bedeli ile net değeri arasındaki olumlu/ olumsuz farkların 600/630 hesaplarına kaydedilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Sonuç olarak, idare tarafından taşınmaz envanterinin sağlıklı bir şekilde çıkarılması, muhasebe ile taşınmaz bilgi sisteminin entegrasyonunun sağlanması, taşınmaz programı üzerinden taşınmazların kayıtlı değerlerinin açık bir şekilde yer almasını sağlayacak bilgilere yer verilmesi, satışı yapılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması gerekmektedir. Bu durum hem taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlarda izlenmesi hem de taşınmazlara yönelik mali nitelikteki işlemlerin mevzuata uygun şekilde yerine getirilmesi açısından önem arz etmektedir.