Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Belediyede çalışan işçilerin yıllık ücretli izinleri düzenli olarak kullandırılmamıştır.
- 73 işçinin 11'i (%15) 66 günden 145 güne varan geçmiş yıllardan devreden izinlere sahiptir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- Anayasa'nın 50. maddesi, dinlenme hakkını ve ücretli yıllık izin hakkını düzenler.
- 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesi, yıllık ücretli izin hakkını ve izin sürelerini belirler.
- 4857 sayılı Kanun'un 56. maddesi, yıllık iznin işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesinin zorunlu olduğunu hükmeder.
- 4857 sayılı Kanun'un 59. maddesi, iş sözleşmesinin sona ermesi halinde işçinin kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin ödenmesini düzenler.
- 4857 sayılı Kanun'un 60. maddesi, yıllık ücretli izinlerin kullanımı ile ilgili usulleri ve işverence tutulması zorunlu kayıtların şeklini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle gösterileceğini belirtir.
- 03.03.2004 tarihli ve 25391 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yıllık Ücretli İzin Yönetmelik, yıllık izinlerin kullanımı ile ilgili düzenlemeler yapar.
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Kamu idaresinin, işçilerin yıllık ücretli izinlerini planlı bir şekilde kullandırması önerilmektedir.
Rapor Metni
Belediyede çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerinin düzenli olarak kullandırılmadığı görülmüştür.
Anayasa'nın 50’nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında aşağıdaki hükümlere yer verilmiştir:
“Dinlenmek, çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir.”
Anayasa'da yer verilen bu hüküm doğrultusunda 4857 sayılı İş Kanunu'nun; “Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri” başlıklı 53’üncü maddesinin birinci fıkrasında aşağıdaki düzenlemeye yer verilmiştir:
“İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir…”
4857 sayılı Kanun'un 59’uncu maddesinde iş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücretin sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödeneceği, 60’ıncı maddesinde yıllık ücretli izinlerin, yürütülen işlerin niteliğine göre yıl boyunca hangi dönemlerde kullanılacağı, izinlerin ne suretle ve kimler tarafından verileceği veya sıraya bağlı tutulacağı, yıllık izninin faydalı olması için işveren tarafından alınması gereken tedbirler ve izinlerin kullanılması konusuna ilişkin usuller ve işverence tutulması zorunlu kayıtların şeklinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle gösterileceği belirtilmiş, 03.03.2004 tarih ve 25391 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yıllık Ücretli İzin Yönetmelik'inde de Kanun'a uygun olarak yıllık izinlerin kullanımı ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır. 4857 sayılı Kanun'un 56’ncı maddesinde yılık iznin 53’üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesinin zorunlu olduğu hükmüne göre yıllık iznin kullandırılması gerekmektedir.
Ancak, belediyede çalışan 73 adet işçinin 11 tanesinin(%15’i) 66 günden 145 güne varan geçmiş yıllardan devreden izinlerinin olduğu, yıllık izinlerinin düzenli bir şekilde kullandırılmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, işçilerin anayasal hakkı olan dinlenme ve yıllık ücretli izin haklarını düzenli bir şekilde kullanması sağlanmalıdır.
Kamu idaresi cevabında; "Belediyemizde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerinin plan program dahilinde düzenleme yapılarak yıllık izinleri kullandırılacaktır." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup tavsiye edilen şekilde yıllık ücretli izinlerin kullandırılması yönünde planlama yapılarak hareket
edileceği ifade edilmiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.