← Arama Sayfasına Geri Dön

Kamu İdaresi Tarafından İhale Edilen İşlerin Tamamının veya Çok Yüksek Bir Oranının Yerine Getirilmesi İçin Yükleniciler İle Alt Yükleniciler Arasında Sözleşme İmzalanması

ANTALYA SERİK BELEDİYESİ
2018
belediye

Rapor Özet

Ana Konu: Kamu İdaresi tarafından ihale edilen yapım işlerinde alt yüklenici çalıştırılmasıyla ilgili inceleme sonuçları.

Temel Bulgular:

  • Bir kısım alt yüklenici sözleşmelerinde; ihale konusu işin tüm iş kalemlerinin, bir kısmında ise rakamsal olarak çok düşük birkaç iş kaleminin çıkarılarak neredeyse işin tamamının sözleşme konusu yapıldığı görülmüştür.
  • Yapım işlerinde alt yüklenici çalıştırılmasının dayanağı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 15’inci maddesi olmakla birlikte, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 7’nci maddesinde sözleşmede yer alması zorunlu hususlar arasında alt yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar sayılmış olup, aynı Kanun’un 30’uncu maddesinde alt yüklenicilerin sorumluluğundan bahsedilmiştir.
  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Alt Yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde, ihtiyac görülürse ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebileceği belirtilmiş olup, bu durumda alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
  • Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası ile Yapım İşlerine İlişkin Tip İdari Sözleşmede işin tamamının hiçbir suretle alt yükleniciler marifetiyle yaptırılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
  • Kamu İdaresi cevabında, ihalelerde isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalanmadan önce de alt yüklenicilerin listesini İdaremizin onayına sunmaları istenecek olup, işlerin çok yüksek bir oranının yerine getirilebilmesi için alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmeyeceği belirtilmiş olup, ilgili kanun ve yönetmeliklerin uygulanması için personellere gerekli eğitimler verilecek ve mevzuata hâkim olmaları sağlanacaktır.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve:

  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu
  • 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu
  • Yapım İşleri Genel Şartnamesi
  • Yapım İşlerine İlişkin Tip İdari Sözleşme

Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları:

  • Kamu İdarelerinin, ihale edilen işlerin çok yüksek bir oranının yerine getirilebilmesi amacıyla yükleniciler tarafından alt yüklenici çalıştırılmasına izin vermemesi gerekmektedir.
  • Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası ile Yapım İşlerine İlişkin Tip İdari Sözleşmede işin tamamının hiçbir suretle alt yükleniciler marifetiyle yaptırılamayacağı hükmünün uygulanması sağlanmalıdır.
  • Kamu idaresi personeli, ilgili kanun ve yönetmelikler konusunda eğitilmeli ve mevzuata hâkim olmaları sağlanmalıdır.

Rapor Metni


Kamu İdaresi tarafından ihale edilen yapım işleri incelendiğinde, bir kısım alt yüklenici


sözleşmelerinde; ihale konusu işin tüm iş kalemlerinin, bir kısmında ise rakamsal olarak çok düşük birkaç iş kaleminin çıkarılarak neredeyse işin tamamının sözleşme konusu yapıldığı görülmüştür.

Yapım işlerinde alt yüklenici çalıştırılmasının dayanağı 4734 sayılı Kamu İhale


Kanunu’nun

15’inci maddesi olmakla birlikte, 4735 sayılı Kamu İhale

Sözleşmeleri

Kanunu’nun

7’nci maddesinde sözleşmede yer alması zorunlu hususlar

arasında alt

yüklenicilere ilişkin bilgiler ve sorumluluklar sayılmış olup, aynı Kanun’un 30’uncu maddesinde alt yüklenicilerin sorumluluğundan bahsedilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Alt Yükleniciler” başlıklı 15’inci maddesinde;


“İhale konusu işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalamadan önce de alt yüklenicilerin listesini idarenin onayına sunmaları istenebilir. Ancak bu durumda, alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.”

denilmektedir.


Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası ile Yapım İşlerine İlişkin Tip İdari Sözleşmede işin tamamının hiçbir suretle alt yükleniciler marifetiyle yaptırılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, işin özelliği nedeniyle ihtiyaç görülmesi halinde alt yüklenici çalıştırılabileceğini ifade etmektedir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükmü ise bu durumun sınırını ortaya koymaktadır.

“İşin tamamı hiçbir suretle alt yükleniciler marifetiyle yaptırılamaz.” hükmüyle korunmak istenen menfaat, işin ya tamamının ya da çok yüksek bir oranının alt yüklenicilere yaptırılarak iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacak şekilde ihlal edilebilmektedir.

Söz konusu durumun Kamu İhale Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine aykırı olduğu değerlendirilmektedir.

Kamu idaresi cevabında; "İdaremiz tarafından yapılacak ihalelerde, ihale aşamasında isteklilerden alt yüklenicilere yaptırmayı düşündükleri işleri belirtmeleri, sözleşme imzalanmadan önce de alt yüklenicilerin listesini İdaremizin onayına sunmaları istenecek olup


işlerin çok yüksek bir oranının yerine getirilebilmesi için alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmeyecektir. İlgili kanun ve yönetmeliklerin uygulanması için personellere gerekli eğitimler verilecek ve mevzuata hâkim olmaları sağlanacaktır."

denilmektedir.


Sonuç olarak Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu husus kabul edilmiş olup ihale edilen işlerin çok yüksek bir oranının yerine getirilebilmesi amacıyla yükleniciler tarafından alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmeyeceği belirtilmiştir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Alt yüklenicilerin çalıştırılması ve sorumlulukları” başlıklı 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası ile Yapım İşlerine İlişkin Tip İdari Sözleşmede işin tamamının hiçbir suretle alt yükleniciler marifetiyle yaptırılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu hükümle korunmak istenen menfaat, işin ya tamamının ya da çok yüksek bir oranının alt yüklenicilere yaptırılarak iyi niyet kurallarıyla bağdaşmayacak şekilde ihlal edilmemesi olup işin tamamı ya da çok yüksek bir oranı alt yüklenicilere yaptırılmamalıdır.