Rapor Özet
Ana Konu
- Yenikent Katı Atık Depolama Tesisi ile en yakın yerleşim birimi arasındaki mesafenin 250 metreden az olduğu tespit edilmiştir.
Temel Bulgular
- Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin 15. maddesinin 1. fıkrasına göre I. sınıf düzenli depolama tesislerinin yerleşim birimlerine uzaklığı en az 1 kilometre, II. sınıf ve III. sınıf düzenli depolama tesislerinin ise en az 250 metre olmak zorundadır.
- Yenikent Katı Atık Depolama Tesisi II. sınıf bir tesistir ve bu nedenle yerleşim birimlerine uzaklığı en az 250 metre olması gerekir.
- Yenikent Katı Atık Depolama Tesisi, 1995 yılında faaliyete başlamış ve 2025 yılına kadar kullanılması hedeflenmektedir.
- Yenikent Katı Atık Depolama Tesisi 91 hektarlık bir alana yayılmıştır ve bu alanın 57,1 hektarı inşaa edilmiş, 33,9 hektarı ise inşaa sürecindedir.
- Yenikent Katı Atık Depolama Tesisi'nde evsel atıklar ile ilgili mevzuatı gereği tehlikeli olmayan sanayi atıklarının bertarafı da sağlanmaktadır.
- 2018 TÜİK verilerine göre Bursa ilinde yıl içerisinde toplanan atık miktarı 1.181.120 tondur. Bu miktarın % 80'ine yakını Yenikent Katı Atık Depolama alanında toplanmaktadır.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Yenikent Katı Atık Depolama Tesisi'nin bulunduğu yerin değiştirilmesi veya tesisin kapatılması.
- Yeni bir düzenli depolama tesisi kurulması veya mevcut tesisin kapasitesinin artırılması.
- Atık miktarının azaltılması için önlemler alınması.
- Atıkların geri dönüşümünün ve kompostlaştırılmasının teşvik edilmesi.
- Halkın düzenli depolama tesisleri ve atık yönetimi konusunda eğitim verilmesi.
Rapor Metni
Belediyeye ait Yenikent Katı Atık Depolama Tesisi ile en yakın yerleşim birimi arasındaki mesafenin 250 metreden az olduğu görülmüştür.
Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik’in “Yer Seçimi” başlıklı 15’inci maddesinin 1’inci fıkrasında;
“Düzenli depolama tesis sınırlarının yerleşim birimlerine uzaklığı I. sınıf düzenli depolama tesisleri için en az bir kilometre, II. sınıf ve III. sınıf düzenli depolama tesisleri için ise en az iki yüz elli metre olmak zorundadır.” denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Sınıflarına göre düzenli depolama tesislerine kabul edilecek atıklar” başlıklı 10’uncu maddesinin 4/a fıkrasında ise belediye atıklarının II. Sınıf düzenli depolama tesislerinde depolanacağı belirtilmektedir.
Yapılan incelemede, Osmangazi İlçesi Yenikent Mahallesinde 30 yıllığına projelendirilen ve zemin geçirimsizliği sağlanmış II. Sınıf evsel katı atık depolama alanı olan Yenikent Katı Atık Depolama Alanı, 1995 yılında faaliyetine başlamış olup, 2025 yılına kadar kullanılması hedeflenmektedir. 91 ha’lık depolama sahasının 57,1 ha’lık kısmı inşaa edilmiş, 33,9 ha’lık kısmı ise inşaa sürecindedir. Depolama Alanı koruma bandı ile birlikte 156,18 ha araziden oluşmaktadır. Depolama alanında evsel atıklar ile birlikte ilgili mevzuatı gereği tehlikeli olmayan sanayi atıklarının bertarafı da sağlanmaktadır.
2018 TÜİK verilerine göre Bursa ilinde yıl içerisinde toplanan atık miktarı 1.181.120 tondur. Bu miktarın % 80’ine yakını Yenikent Katı Atık Depolama alanında toplanmaktadır. Dolayısıyla şehrin atık yükünü şu anda burası çekmektedir.
Yukarıdaki açıklamalara göre II. Sınıf Katı Atık Düzenli Depolama Tesislerinin yerleşim birimlerine uzaklığı 250 metreden az olmamalıdır. Zira Atık depolama sahalarının toprak kirliliği, yüzey/yeraltı suyu kirliliği, atık gazı emisyonu, koku emisyonu, gürültü kirliliği, yangın tehlikesi gibi çevresel etkileri düşünüldüğünde yerleşim birimlerine bu kadar yakın olması gerek mevzuat açısından gerekse halk sağlığı ve esenliği açısından uygun görünmemektedir.