← Arama Sayfasına Geri Dön

Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması

ESKİŞEHİR İMAR İNŞAAT VE TİCARET A.Ş.
2020
şirket
DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR

Rapor Özet

Ana konu

  • Şirket, çalışanları için kıdem tazminatı karşılığı ayırmıyor.

Temel bulgular

  • Şirket, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Defter tutma ve envanter" başlıklı 64/1'inci maddesine aykırı davranıyor.
  • Şirket, 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği'nin "Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları" başlıklı ekinde yer alan 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarını kullanmıyor.
  • Şirket, kıdem tazminatı tutarlarının karşılık ayrılmadan ödendiği yılda tamamının gider kaydediyor.
  • Şirketin mali açıdan güçlü bir durumda olmaması nedeniyle gelecek dönemde karşılaşabileceği yükümlülükleri tespit etmesi ve buna yönelik tedbirler alabilmesi bakımından kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda gösterilmesi önem arz ediyor.

Yasal ve düzenleyici çerçeve

  • 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
  • 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği
  • 6 Seri No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği

Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları

  • Şirketin, çalışanları için her yıl kıdem tazminatı karşılığı ayırması ve 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlemesi gerekiyor.
  • Şirketin, kıdem tazminatı tutarlarının karşılık ayrılmadan ödendiği yılda tamamının gider kaydetmesi uygulamasını sonlandırması gerekiyor.
  • Şirketin, mali tablolarda kıdem tazminatı karşılıklarının gösterilmesini temin etmesi gerekiyor.

Rapor Metni


Şirket uhdesinde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı tespit edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Defter tutma ve envanter” başlıklı 64/1’inci maddesinde; her tacirin, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu belirtilmiştir.

1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı ekinde 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesapları tanımlanmış olup 372 ve 472 No.lu hesaplar, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde veya uzun vadede ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılmaktadır. Kıdem tazminatı karşılıkları ilk ayrıldığında, 472. Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedilmesi, vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen tutarların, 372. Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılması gerekmektedir.

Yine aynı Tebliğ’de muhasebenin temel kavramlarına yer verilmiştir. Bu kavramlardan dönemsellik kavramı gereğince; her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanabilmesi için gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Kıdem tazminatı tutarlarının karşılık ayrılmadan ödendiği yılda tamamının gider kaydedilmesi durumunda, dönem giderlerinin gerçeği yansıtmamasına sebep olacaktır. İhtiyatlılık kavramı ise; muhasebe olaylarında temkinli davranılması ve işletmenin karşılaşabileceği risklerin göz önüne alınması gerektiğini ifade etmekte olup bunun sonucu olarak ileriki dönemlerdeki muhtemel giderleri ve zararları için karşılık ayrılmalıdır.

Her ne kadar Tek Düzen Muhasebe Sistemini uygulayan şirketlerde 6 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği gereğince kıdem tazminatı karşılığı ayrılması hususu ihtiyarilik teşkil etse de kıdem tazminatlarının gelecekte gider olarak Şirketin karşısına çıkabilecek olması nedeniyle hesap dönemi itibariyle kıdem tazminatlarının hesaplanıp karşılık ayrılarak mali tablolarda izlenmesi Şirketin mali durumunu gerçeğe uygun olarak görmesine imkan sağlayacaktır.

Kaldı ki Şirketin mali açıdan güçlü bir durumda olmadığı da göz önünde bulundurulduğunda gelecek dönemde karşılaşabileceği yükümlülükleri tespit etmesi ve buna yönelik tedbirler alabilmesi bakımından kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda gösterilmesi önem arz etmektedir.

Ancak yapılan incelemede, Şirkette çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılarak söz konusu hesaplara alınmadığı, işçilere yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin tamamının ödemenin yapıldığı yılda giderleştirildiği görülmüştür.

Belirtilen nedenlerden dolayı işçilere yapılacak kıdem tazminatı ödemelerinin ait olduğu dönemin gelir tablosunda gösterilerek faaliyet sonuçlarının sağlıklı bilgi üretmesini ve Şirketin ileriki dönemde gerçekleşmesi beklenen giderlerinin bilançoda gösterilmesini teminen işçiler için her yıl kıdem tazminatı karşılığı ayrılmasının ve 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.