Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Üniversitenin vadesi geçen kira alacaklarına ilişkin gerekli yaptırımların uygulanmadığı tespit edilmiştir.
- Kiracılar kira ödemelerini zamanında yapmadığı halde kira sözleşmeleri feshedilmemiş ve kiracılar ihale yasaklısı yapılmamıştır.
- 2020 yılı bilançosunda 5.803.702,87 TL tutarında taşınmaz kira alacağı bulunmaktadır ve bu tutar 2018 ve 2019 yıllarında da aynı şekilde yer almaktadır.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 11. maddesi
- 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 38. maddesi
- 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 62. maddesi
- 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 84. maddesinin üçüncü fıkrası
Önerilen Ana Eylem Noktaları
- Kira sözleşmesinde belirtilen yükümlülüğünü yerine getirmeyen kiracılar hakkında 2886 sayılı Kanun'un 62. maddesine göre kesin teminatın gelir kaydedilmesi ve alacaklar için icra yoluna başvurulması.
- Kiracıların taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi nedeniyle 2886 sayılı Kanun'un 84. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işlem yapılması.
Rapor Metni
Yapılan incelemede, Üniversitenin vadesi geçen kira alacaklarına ilişkin gerekli yaptırımların uygulanmasına yönelik çalışmaların yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11 inci maddesinde, üst yöneticinin kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesinden, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden sorumlu olduğu, 38 inci maddesinde ise, gelirlerin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu, ifade edilmektedir.
Taşınmazı kiralayıp sözleşme imzalayan kişilerin sözleşmede belirlenen kira tutarlarını ödememesi neticesinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre sözleşmeler feshedilmeyip bu kişiler ihale yasaklısı yapılmamıştır.
2886 sayılı Kanun’un “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62’nci maddesinde;
“Sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
Gelir kaydedilen kesin teminat, müteahhit veya müşterinin borcuna mahsup edilemez.”
Kanun’un “İdarelerce ihalelere katılmaktan geçici yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında da;
“Üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir ve bu kararlar Resmi Gazete'de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işlenir.” hükümleri yer almaktadır.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde, kiracıların ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği yani sözleşmelerine göre aylık olarak ödenmesi gereken kira tutarlarının aylıklar halinde ödenmediği, ancak, söz konusu kiracıların sözleşmelerinin feshedilmediği ve ihale yasaklısı yapılmadığı görülmüştür.
Her ne kadar İdare, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yapılan yer kiralama ihaleleri sonucunda sözleşme imzalayan kiracılardan üst üste iki taksitin vadesinde ödenmeyen kiracılarının bulunmadığını belirtmişse de, 2020 yılı bilançosunda Duran varlıklarda yer alan Gelirlerden alacaklar hesabında 5.803.702,87 TL tutarında taşınmaz kira alacağı yer almaktadır. Bu tutar 2018 ve 2019 bilançosunda da aynen yer almaktadır.
Kira sözleşmesinde belirtilen yükümlülüğünü yerine getirmeyen müşteri (kiracı) hakkında Kanun'un 62’nci maddesine göre kesin teminatın gelir kaydedilmesine karar verilerek alacaklar için icra yoluna başvurulması, diğer taraftan kusurlu eylem, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi şeklinde olduğunda, 2886 sayılı Kanun’un 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasına göre de işlem yapılması gerekmektedir.