Rapor Özet
Ana Konu
Kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracılar hakkında yapılan denetim sonuçlarının değerlendirilmesi.Temel Bulgular
- 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 62'nci maddesi gereği, kira sözleşmesinde belirtilen yükümlülüğünü yerine getirmeyen müşterinin (kiracı) kesin teminatı gelir kaydedilmektedir.
- 2886 sayılı Kanun'un 84'üncü maddesinin üçüncü fıkrasına göre de kiracının ihale yasaklısı yapılması gerekmektedir.
- İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde, 41 adet taşınmazın 2886 sayılı Kanun'a göre kiraya verildiği; bunlardan 4 adet kiracının kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği; sözleşmelerine göre aylık olarak ödenmesi gereken kira tutarlarının aylıklar halinde ödenmediği; yıl boyunca dahi kira ödemesini yapmayan mükelleflerin olduğu; ancak, söz konusu kiracıların sözleşmelerinin feshedilmediği ve ihale yasaklısı yapılmadığı tespit edilmiştir.
- İdarenin cevabında yolcu taşımacılığının aksamaması ve otobüs yazıhanesi dışında kiraya verilememesinden dolayı sözleşmelerin feshedilmediği ifade edilmiş ise de kiracının vasfı veya ne iş yaptığı sözleşmeden kaynaklanan kira ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine engel değildir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracıların kesin teminatlarının gelir kaydedilip sözleşmelerinin feshedilmesi ve ihale yasaklısı yapılması gerekmektedir.
Rapor Metni
İdarenin, kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracılarının sözleşmeleri feshedilmemiş ve bunlar ihale yasaklısı yapılmamıştır.
2886 sayılı Kanun’un “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62’nci maddesinde;
“Sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.
Gelir kaydedilen kesin teminat, müteahhit veya müşterinin borcuna mahsup edilemez.”
Kanun’un “İdarelerce İhalelere Katılmaktan Geçici Yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında ise;
“Üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen müteahhit veya müşteriler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, bir yıla kadar ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilir ve bu kararlar Resmi Gazete'de ilan ettirildiği gibi ilgililerin müteahhitlik sicillerine işlenir.” hükümleri yer almaktadır.
Kira sözleşmesinde belirtilen yükümlülüğünü yerine getirmeyen müşterinin (kiracı) Kanunun 62’nci maddesine göre kesin teminatı gelir kaydedilmektedir. Diğer yandan, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi nedeniyle 2886 sayılı Kanun’un 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasına göre de kiracının ihale yasaklısı yapılması gerekmektedir.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde, 41 adet taşınmazın 2886 sayılı Kanun’a göre kiraya verildiği; bunlardan 4 adet kiracının kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği yani sözleşmelerine göre aylık olarak ödenmesi gereken kira tutarlarının aylıklar halinde ödenmediği; yıl boyunca dahi kira ödemesini yapmayan mükelleflerin olduğu; ancak, söz konusu kiracıların sözleşmelerinin feshedilmediği ve ihale yasaklısı yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespitine binaen, İdare tarafından; 4 adet kiracısının 1’inin eksik ödeme yaptığını, 3 tanesinin kira bedelini zamanında ödemediğini, kira bedelini zamanında ödemeyen kiracıların ise Yeni Şehirlerarası Otobüs Terminali içerisinde Otobüs yazıhanesi kiracısı olduğu, yolcu taşımacılığının aksamaması ve Otobüs Yazıhanesi dışında kiraya verilememesinden dolayı kira sözleşmelerinin feshedilmediği ifade edilmiştir.
Ancak; kamu idaresi cevabında yolcu taşımacılığının aksamaması ve otobüs yazıhanesi dışında kiraya verilememesinden dolayı sözleşmelerin feshedilmediği ifade edilmişse de kiracının vasfı veya ne iş yaptığı sözleşmeden kaynaklanan kira ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesine engel değildir. Ayrıca verilen cevapta 4 adet kiracının kira ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediği açıktır ve mevzuata göre işlem tesis edilerek bu kiracıların sözleşmelerinin feshedilmesi ve ihale yasaklısı yapılması gerekmektedir.
Netice olarak; yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, kira ödeme yükümlülüklerini sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracıların kesin teminatlarının gelir kaydedilip sözleşmelerinin feshedilmesi ve ihale yasaklısı yapılması gerekmektedir.