Rapor Özet
Ana Konu
Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin sermaye şirketlerine kefil olması ve bunun yasal zemininin bulunmaması.
Temel Bulgular
- Belediye Kanunu ve Büyükşehir Belediye Kanunlarında borç verme (kefil olma)ye ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
- Kurum, 2018 yılında anonim şirket statüsünde olan şirketlerinden Burulaş, Bursa Jeotermal Enerji A.Ş, Kültür A.Ş için 4 ayrı meclis kararı ile toplamda 91.250.000.00 TL’nin yürütülmekte olan şirket faaliyetleri kapsamında her türlü ihtiyaca binaen borçlanma yetkisi ve söz konusu borçlanmalarda Kurumun kefalet vermesine, kefalete ilişkin her türlü iş ve işlemlerin yürütülmesi için Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı’nın yetkili kılınmasına karar vermiştir.
- Anonim şirketlerin borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirketler olması hasebiyle bahse konu şirketlerin olası ödeme aczine düşmeleri halinde sermayesinin % 50’sinden fazlasına sahip olunan Bursa Büyükşehir Belediyesinin borcu üstlenmesi zorunluluğu doğacaktır.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu
- 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Kurumun kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre kurduğu sermaye şirketlerine kefil olmaması gerekmektedir.
- Kamu idaresi, bulgu konusu hususa dayanak gösterdiği 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 18/j maddesinin içeriğindeki imtiyaz, yap-işlet, yap-işlet-devret, özelleştirme hususları ile ilgisi bulunmamaktadır.
Rapor Metni
5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 26’ncı maddesine göre; Büyükşehir Belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir.
Türk Ticaret Kanunu’nun 124’üncü maddesine göre anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket birer sermaye şirketidir. Aynı Kanun’un 125’inci maddesine göre bu şirketlerin tüzel kişiliği vardır ve Türk Medeni Kanunu’nun 48’inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler.
Sermaye şirketlerinden Anonim şirket, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan,
borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirkettir. Pay sahipleri, sadece taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile ve şirkete karşı sorumludur. Kurumun ortak olduğu Sermaye şirketlerinden Burulaş, Bursa Jeotermal Enerji A.Ş ve Kültür A.Ş birer anonim şirkettir.
Gerek Belediye Kanunu gerekse Büyükşehir Belediye Kanunlarında borç verme (kefil olma)’ye ilişkin herhangi bir düzenleme olmamasına rağmen Kurumun 2018 yılı içerisinde anonim şirket statüsünde olan şirketlerinden Burulaş, Bursa Jeotermal Enerji A.Ş, Kültür A.Ş için 4 ayrı meclis kararı ile toplamda 91.250.000.00 TL’nin yürütülmekte olan şirket faaliyetleri kapsamında her türlü ihtiyaca binaen borçlanma yetkisi ve söz konusu borçlanmalarda Kurumun kefalet vermesine, kefalete ilişkin her türlü iş ve işlemlerin yürütülmesi için Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı’nın yetkili kılınmasına karar verilmiştir.
Söz konusu kefaletin yasal zemini olmamakla birlikte anonim şirketlerin borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan şirketler olması hasebiyle bahse konu şirketlerin olası ödeme aczine düşmeleri halinde sermayesinin % 50’sinden fazlasına sahip olunan Bursa Büyükşehir Belediyesinin borcu üstlenmesi zorunluluğu doğacaktır.
Kurumun kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre kurduğu sermaye şirketlerine yukarıda belirtilen mevzuatlar çerçevesinde kefil olmamaları gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “BURULAŞ, Jeotermal A.Ş. ve Kültür A.Ş.’nin borçlanmalarına 5393 Sayılı Kanunun 18/j maddesi kapsamında kefil olunmuştur.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresinin bulgu konusu hususa dayanak gösterdiği 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 18/j maddesinde aynen; “Belediye adına imtiyaz verilmesine ve belediye yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli ile yapılmasına; belediyeye ait şirket, işletme ve iştiraklerin özelleştirilmesine karar vermek.” hükmü yer almaktadır. Oysa bulgu konusu husus, yürütülmekte olan şirket faaliyetleri kapsamında BURULAŞ, Jeotermal A.Ş. ve Kültür A.Ş özelinde her türlü ihtiyaca binaen borçlanma yetkisi ve söz konusu borçlanmalarda Kurumun kefalet vermesine, kefalete ilişkin her türlü iş ve işlemlerin yürütülmesi için Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı’nın yetkili kılınmasına karar verilmesi olup madde metninde geçen imtiyaz, yap-işlet, yap-işlet-devret, özelleştirme hususları ile ilgisi bulunmamaktadır.
Kurumun kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen
usullere göre kurduğu sermaye şirketlerine yukarıda belirtilen mevzuatlar çerçevesinde kefil olmamaları gerekmektedir.