Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Malatya İl Belediyesinden kalma Emlak Vergisi ile Çevre Temizlik Vergilerinde hala tahsilat işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir.
- 2014 yılından beri devam eden bu durum, vergilerin zamanaşımına uğramasına yol açmaktadır.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun
- 5393 sayılı Belediye Kanunu
- 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Malatya Büyükşehir Belediyesi, Bağlıİlçeler Belediyeleri ile birlikte vergilerin takip ve tahsili için gerekli adımları atmalıdır.
- Vergi dairesince, zamanaşımı süresinin dolması beklenmeden tahsil işlemlerine başlanmalıdır.
- Zamanaşımı süresi içerisinde vergi ödemeyen mükelleflere gerekli yaptırımlar uygulanmalıdır.
Rapor Metni
Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin 2018 mali yılına ilişkin yapılan denetimler sonucunda, Malatya İl Belediyesinden kalma Emlak Vergisi ile Çevre Temizlik Vergilerinde hala tahsilat işlemlerinin tamamlanmadığı görülmüştür.
6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1’inci maddesine göre büyükşehir kurulan illerden birisi de Malatya’dır. Kanun’un 2’nci maddesine göre merkez ilçe olarak Battalgazi ve Yeşilyurt ilçeleri kurulmuştur.
Söz konusu Kanun ile birlikte 31 Mart 2014 tarihi itibari ile bazı belediyeler büyükşehir belediyesi statüsüne dönüşürken, bu yerlerdeki belde belediyelerinin tüzel kişilikleri kaldırıldı. Ayrıca bazı belediyeler ilk defa kurulmuş oldu ve bazı belediyelerde de sınır değişikliklerine gidilmiştir. Bu aşamada 2014 yılı için tahakkuk edecek Emlak Vergilerinin hangi belediye tarafından tahsil edileceği sorunu ortaya çıktı.
Gelir İdaresi Başkanlığı’nın görüş yazısında, daha önce emlak vergisini ödemekte olduğu belediyeden başka bir belediyenin sınırı içine alınan bina, arsa ve araziden dolayı emlak vergisi mükellefiyeti, yeni belediyenin sınırına alındığı tarihi takip eden taksitten itibaren başlayacaktır. Dolayısıyla sözü edilen yerlerdeki taşınmazların emlak vergisi, ilk
mahalli idareler genel seçiminden sonrasına isabet eden taksitten itibaren, diğer bir ifadeyle 2014 yılı ikinci taksitinin yeni belediyeye ödenmesi gerekecektir.
Tablo 10: Tahsil Edilmeyen Vergi Gelirleri
Vergi Geliri | Toplam Tahakkuk (TL) | Yılı Tahsilat (TL) | Tahsilat Oranı |
Bina Vergisi | 2.167.200,91 | 237.484,54 | % 10,96 |
Arsa Vergisi | 697.626,96 | 70.431,88 | % 10,36 |
Arazi Vergisi | 5.056,21 | 582,67 | % 11,52 |
Çevre Temizlik Vergisi | 1.592.431,60 | 144.590,85 | % 9,08 |
31 Mart 2014 yerel seçimleri sonrasında Malatya Büyükşehir Belediyesi ile merkez ilçe belediyeleri olan Battalgazi ve Yeşilyurt Belediyeleri fiilen kurulmuştur. Ancak bu tarihten önce Malatya Belediyesi statüsü mevcut iken tahakkuk eden vergilerin sorumluluğu Malatya Büyükşehir Belediyesine ait iken, bu tarihten sonra tahakkuk eden vergilerin sorumluluğu Battalgazi ve Yeşilyurt belediyelerine ait olacaktır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesinin (f) fıkrasında, Belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil görevi belediye başkanına verilmiş ve bu konuda belediye başkanı sorumlu kılınmıştır. Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 61’inci maddesinin birinci fıkrası ile muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, (…) işlemleri denilerek muhasebe birimi de yetkili kılınmıştır.
Dolayısıyla Malatya Büyükşehir Belediyesi’nin sorumluluğunda olan vergilerin takip ve tahsili için gerekli adımların atılması hem belediyeye kaynak sağlaması açısından hem de tabloda gösterilen vergilerin zamanaşımına karşı korunması açısından önem arz etmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Yasal süre içeresinde kamu idaresi tarafından bulguya cevap verilmemiştir.
Sonuç olarak Malatya İl Belediyesinden kalma Emlak Vergisi ile Çevre Temizlik Vergilerinde tahsilat işlemlerinin tamamlanamaması vergilerin zamanaşımına uğramasına neden olacağı görülmektedir.