Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların cins tashihi ve değerleme çalışmaları tamamlanamadığından mali tablolar söz konusu varlıklara ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.
- Taşınmazların mevcut kullanım şeklinde meydana gelen değişiklikler dikkate alınmamaktadır.
- Kamu İdarelerinin Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde öngörülen cins tashihi işlemleri yapılmamıştır.
- Envanter ve muhasebe kayıtlarında mevzuatta öngörülenin aksine fiili durumun değil tapuda kayıtlı durumun esas alındığı görülmüştür.
- Beypazarı İlçesi, Gazipaşa Mahallesinde mülkiyeti Hazineye ait eski öğrenci yurdu binasının yıkılarak yapılan ve bina bağış sözleşmesi ile 02.03.2019 yılında bağış yoluyla edinilen binaların muhasebe kayıtları yapılmamıştır.
- Üniversite tarafından envanterinde bulunan taşınmazların gerçek değerinin tespitine ilişkin çalışmalar yapılmamıştır.
- Söz konusu varlıklar, mevzuatta öngörüldüğü üzere gerçek değeri ile raporlanmamıştır.
- Denetimlerde her bir taşınmazın muhasebede kayıtlı değerine ilişkin bilgi alınamadığı gibi tablolarda raporlanan tutarın kaynağına ilişkin bilgi de temin edilememiştir.
- Üniversitenin yeraltı ve yerüstü düzeni niteliğinde taşınmazı mevcut olmasına rağmen ilgili taşınmazlar 251 Yeraltı ve Yerüstü düzenleri hesabında takip edilmemektedir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesi
- 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik
- Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesi
- Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesi
- Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesi
- Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 171-176’ncı maddeleri arasında yer alan düzenlemeler
Önerilen Ana Eylem Noktaları
- Taşınmazların cins tashihi ve değerleme çalışmalarının tamamlanması gerekmektedir.
- Bu çalışmalar sonuçlandırılıncaya kadar muhasebe kayıtlarının fiili durum esas alınarak yapılması sağlanmalıdır.
- Taşınmazların mevcut kullanım durumu, cins tashihi ve gerçek değerlemeleri dikkate alınarak muhasebe kayıtları güncellenmelidir.
- Beypazarı İlçesi, Gazipaşa Mahallesinde bulunan bağış yoluyla edinilen binaların muhasebe kayıtları yapılmalıdır.
- Yeraltı ve yerüstü düzeni niteliğindeki taşınmazlar, 251 Yeraltı ve Yerüstü düzenleri hesabında takip edilmelidir.
Rapor Metni
Üniversitenin mülkiyetinde bulunan taşınmazların cins tashihi ve değerleme çalışmaları tamamlanamadığından mali tabloların söz konusu varlıklara ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, kamu kaynağı olarak sayılan taşınmazların, mali saydamlığı ve hesap verilebilirliği sağlayacak şekilde kayıtlara alınması gerekmektedir. Bu itibarla, taşınmazların fiili envanterinin yapılması ve mevzuata uygun olarak belirlenen değerler üzerinden mali tablolarda izlenmesi önem arz etmektedir.
Kamu idarelerince yapılacak envanter çalışmaları, 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te düzenlenen kayıt işlemleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Anılan Yönetmelik’in 5’inci maddesinde; taşınmazların, maliyet bedeli veya rayiç değer üzerinden kayıtlara alınması gerektiği ifade edilmiştir. Benzer bir düzenlemeye taşınmazların muhasebeleştirilmesine ilişkin çerçevenin çizildiği Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 26’ncı maddesinde de yer verilmiştir. Ancak Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesi ile kamu idarelerine, değer tespitleri ile cins tashihi işlemlerini sonuçlandırıp taşınmazlarını gerçek değeri üzerinden raporlamaları için 31.12.2017 tarihine kadar süre tanınmıştır.
Envanteri tamamlanan ve gerçek değeri tespit edilen taşınmazlar, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 171-176’ncı maddeleri arasında yer alan düzenlemeler uyarınca varlığın cinsine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabına kaydedilerek raporlanacaktır.
Yapılan incelemelerde; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünden alınan bilgiler ile Üniversite envanter kayıtlarında yer alan taşınmaz sayısının yaklaşık olarak birbiriyle tutarlı olduğu görülmüştür. Ancak taşınmazların mevcut kullanım şeklinde meydana gelen değişikliklerin dikkate alınmadığı, Kamu İdarelerinin Kaydına İlişkin Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde öngörülen cins tashihi işlemlerinin yapılmadığı, envanter ve muhasebe kayıtlarında mevzuatta öngörülenin aksine fiili durumun değil tapuda kayıtlı durumun esas alındığı görülmüştür. Nitekim Beypazarı İlçesi, Gazipaşa Mahallesinde Mülkiyeti Hazineye ait 553 ada 24 parsel üzerinde bulunan eski öğrenci yurdu binasının yıkılarak yapılan ve bina bağış sözleşmesi ile 02.03.2019 yılında bağış yoluyla edinilen binaların da muhasebe kayıtlarının yapılmadığı anlaşılmıştır.
Ayrıca Üniversite tarafından envanterinde bulunan taşınmazların gerçek değerinin tespitine ilişkin çalışmaların yapılmadığı, dolayısıyla söz konusu varlıkların, mevzuatta öngörüldüğü üzere gerçek değeri ile raporlanmadığı anlaşılmıştır. Denetimlerde her bir taşınmazın muhasebede kayıtlı değerine ilişkin bilgi alınamadığı gibi tablolarda raporlanan tutarın kaynağına ilişkin bilgi de temin edilememiştir. Üniversitenin yeraltı ve yerüstü düzeni niteliğinde taşınmazı mevcut olmasına rağmen ilgili taşınmazlar 251 Yeraltı ve Yerüstü düzenleri hesabında takip edilmemektedir.
Üniversite, taşınmazların cins tashihleri ve envanter kayıtlarını Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünden almış olduğu bilgiler doğrultusunda güncellemeye başlamış ancak değerlemeye ilişkin çalışmalara henüz geçilememiştir.
Mali tabloların taşınmazlara ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmasını teminen cins tashihi ve değerleme çalışmalarının tamamlanması, bu çalışmalar sonuçlandırılıncaya kadar da muhasebe kayıtlarının fiili durum esas alınarak yapılması sağlanmalıdır.