Rapor Özet
Ana Konu
* Bursa Büyükşehir Belediyesinin toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak yararlananlara sağladığı gelir desteği konusuyla ilgilidir.Temel Bulgular
* 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7(p) ve (z) maddeleri uyarınca, büyükşehir belediyeleri taşıma birlik veya kooperatiflerine ulaşım hizmeti alımı kararı verebilir ve bu hizmetlerden ücretsiz veya indirimli yararlanacaklara gelir desteği ödemeleri yapabilir. * Bursa Büyükşehir Belediyesi Meclisi, 26.07.2018 tarihli meclis kararıyla, BURULAŞ'a ulaşım hizmetlerinden ücretsiz ve indirimli olarak faydalanan yolcu başına belirli bir miktar gelir desteği ödenmesine karar vermiştir. * Ancak, mevzuat gereği, gelir desteği ödemelerinin yapılabilmesi için öncelikle hangi hatlarda taşıma hizmetlerinin kooperatif ve birliklerden alınacağına karar verilmesi, ardından ihaleye katılacaklarda ve kullanılacak taşıma araçlarında aranacak şartların belediyece belirlenmesi ve daha sonra taşıma birlik veya kooperatiflerine gelir desteği ödemesi yapılmasına karar verilmesi gerekmektedir. * Bursa Büyükşehir Belediyesinin bu prosedürleri yerine getirmeden gelir desteği ödemesi yaptığı tespit edilmiştir.Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
* 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7(p) ve (z) maddeleri * Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 26.07.2018 tarih, 2018/751 Esas ve 2013 Karar sayılı kararıÖnerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
* Bursa Büyükşehir Belediyesinin gelir desteği ödemelerini mevzuatın belirlediği kriterler ölçüsünde yapması önerilmektedir. * Belediyenin, gelir desteği ödemelerinin gerekçesi ve miktarı hakkında Kamuoyunu bilgilendirme çalışmaları yapması önemlidir. * Belediyenin, gelir desteği ödemelerinin etkinliğini ve verimliliğini düzenli olarak izlemesi ve değerlendirmesi önerilmektedir.Rapor Metni
5216 Sayılı Büyükşehir Kanunu’nda belirtilen kriterlere uyulmadan alınan meclis kararı ile toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak yararlananlara ilişkin Bursa Büyükşehir Belediyesi adına ulaşım hizmetini gerçekleştiren Bursa Ulaşım-Toplu Taşıma İşletmeciliği Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine gelir desteği ödemelerinde bulunulduğu görülmüştür.
5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumluluklarının sıralandığı 7’nci maddenin (p) bendine 16.05.2018 tarihinde eklenen ikinci cümlede;
“Büyükşehir içindeki toplu taşıma hatlarıyla ilgili olarak; şehir merkezine olan uzaklık, nüfus ve hattı kullanan sayısı kriterleri esas alınarak tespit edilecek hatlarla ilgili toplu taşıma hizmetlerinin işlettirilmesine karar vermek.” hükmü yer almaktadır.
Mezkur Kanun’un (z) bendine 16.05.2018 tarihinde aşağıdaki hüküm eklenmiştir;
“… Büyükşehir belediyeleri, birinci fıkranın (p) bendinin ikinci cümlesinde yer alan kriterler esas alınarak büyükşehir belediye meclisi kararıyla belirlenen yerlerdeki toplu taşıma
hatlarının işletmesinin o bölgede kurulu taşıma birlik veya kooperatiflerinden temin edilmesine karar verebilir. Bu durumda ihaleye katılacaklarda ve kullanılacak taşıma araçlarında aranacak şartlar belediyelerce belirlenir. Taşıma birlik veya kooperatiflerine, belediye bütçelerinden toplu taşıma hizmetlerinden Ücretsiz veya İndirimli olarak yararlanacaklara ilişkin gelir desteği ödemeleri yapılabilir.”
Bursa Büyükşehir Belediye Meclisinin ulaşım desteği ile alakalı olarak almış olduğu 26.07.2018 tarih 2018/751 Esas ve 2013 Karar numaralı Meclis Kararı’nda özetle;
Belediyenin toplu taşıma hizmetlerinin 22.12.2011 tarihli 2011/431 Esas ve 1014 Karar sayılı Büyükşehir Belediyesi Meclisi Kararı ile BURULAŞ’a devredildiği göz önüne alınarak, indirimli ve ücretsiz seyahatlerin oluşturduğu mali yüke karşılık;
Bursa Kart kullanılarak yapılan otobüs yolculukları baz alınmak,
Bu yolculukların Bursa Büyükşehir Belediyesine aylık düzenli bildirimini sağlamak,
İçinde bulunulan yılı gelir desteği toplam ödeme miktarının bir önceki yıl Büyükşehir Belediyesi kesinleşen bütçe gelirlerinin %2’sini aşmamak koşulu ile BURULAŞ’a ulaşım hizmetlerinden ücretsiz faydalanan yolcu başına 0,90 TL indirimli olarak faydalanan yolcu başına 0,60 TL gelir desteği ödemesi yapılmasına ve bu ödemenin 31.12.2019 tarihine kadar devam etmesine mevcudun oybirliği ile karar verilmiştir.
Ancak mevzuat metni incelendiğinde, taşıma birlik veya kooperatiflerine, belediye bütçelerinden toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak yararlanacaklara ilişkin gelir desteği ödemeleri yapılabilmesi için, Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından; öncelikle şehir merkezine olan uzaklık, nüfus ve hattı kullanan kişi sayısı kriterlerini esas alarak hangi hatlarda taşıma hizmetlerinin kooperatif ve birliklerden alınacağına karar verilmesi, sonrasında ihaleye katılacaklarda ve kullanılacak taşıma araçlarında aranacak şartların belediyece belirlenmesi ve taşıma birlik veya kooperatiflerine, belediye bütçelerinden toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak yararlanacaklara ilişkin gelir desteği ödemesi yapılmasına karar verilmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda mevzuatın belirlediği kriterler ölçüsünde gelir desteği verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.