Rapor Özet
Ana konu ve temel bulgular
- Taşınmaz satış ihalelerine istinaden gerçekleştirilen satışlarda muhasebe kayıtlarının, taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden değil de ihalenin sonuçlandırıldığı teklif tutarı üzerinden yapıldığı tespit edildi.
- 2019 yılında yapılan toplam arsa satışının 16.002.000 TL, satışlara ilişkin kayıtlı değerinin 21.357.028,72 TL olduğu ve aradaki farkın 5.355.028,72 TL olduğu, olumsuz bu farkın 630 Giderler Hesabına kaydedilmediği tespit edildi.
- Taşınmaz satışlarında kayıtlı değer ile satış bedeli arasında oluşan olumsuz farkın 630 Giderler Hesabına kaydedilmemesi mali tabloların doğruluğunu ve güvenirliliğini olumsuz yönde etkiliyor.
Yasal ve düzenleyici çerçeve
- Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği
- Bu yönetmeliğin 187, 189 ve 250'nci maddeleri
Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları
- Taşınmaz satışlarında kayıtlı değer ile satış bedeli arasındaki olumsuz farkların 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması.
- Mali tabloların doğruluğunu ve güvenirliliğini artırmak için gerekli tedbirlerin alınması.
Rapor Metni
İdare tarafından taşınmaz satış ihalelerine istinaden gerçekleştirilen taşınmaz satışlarında muhasebe kayıtlarının, taşınmazların kayıtlı değeri üzerinden değil de ihalenin sonuçlandırıldığı teklif tutarı üzerinden yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıkları düzenleyen “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinde maddi duran varlıkların satılmasına ilişkin;
“Amortisman ayrılmış olan varlıkların net değeri, kayıtlı değerden ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan tutardır. Devir ve trampa satış hükmündedir. Maddi duran varlıkların satış işlemleri sırasında; amortismana tabi olanlarda net değeri, diğerlerinde
kayıtlı değeri ile satış bedeli arasında fark olması durumunda, öncelikle oluşan olumlu veya olumsuz, ilgili varlık hesabı ve gelir veya gider hesaplarına kaydedilerek satış işlemi muhasebeleştirilir.” denilmektedir.
Yönetmelik'in 250 Arazi ve Arsalar Hesabını düzenleyen “Hesabın işleyişi” başlıklı 189’uncu maddesinde; satılan taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden kayıtlardan çıkarılması ve kayıtlı bedel ile satış bedeli arasındaki olumlu/olumsuz farkların 600/630 hesaplarına, satış bedellerinin ise 100 Kasa veya 102 Bankalar Hesabına ve ilgili bütçe hesaplarına kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere 2019 yılında toplam arsa satışının 16.002.000,00 TL, bunların envanter değerinin 21.357.028,72 TL ve aradaki farkın 5.355.028,72 TL olduğu ve olumsuz bu farkın 630 Giderler Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Tablo 7: Arsa Satış Değeri
2018 YILI SONU ENVANTER LİSTESİ DEĞERİ (TL) | SATIŞ BEDELİ (TL) |
3.511,02 | 59.000,00 |
10.621,61 | 120.000,00 |
1.904.053,81 | 1.370.000,00 |
1.917.384,50 | 1.350.000,00 |
1.917.384,50 | 1.400.000,00 |
1.917.384,50 | 1.416.000,00 |
1.917.384,50 | 1.350.000,00 |
2.205.154,29 | 1.550.000,00 |
1.907.286,64 | 1.350.000,00 |
1.917.384,50 | 1.513.000,00 |
1.917.384,50 | 1.513.000,00 |
1.906.820,73 | 1.500.000,00 |
1.915.273,64 | 1.511.000,00 |
TOPLAM 21.357.028,72 | 16.002.000,00 |
Taşınmaz satışlarında kayıtlı değer ile satış bedeli arasında oluşan olumsuz farkın 630 Giderler Hesabına kaydedilmemesi mali tabloların doğruluğunu ve güvenirliliğini olumsuz yönde etkilemektedir.