Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Kurumun Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları gibi ödemelerden kaynaklanan faturalı alacak borçları bulunmaktadır.
- Bu borçlar muhasebe kayıtlarında izlenmemekte ve mali tablolara yansıtılmamaktadır.
- 2020 yılı sonu itibariyle Kurumun SGK'ya tahakkuk etmiş 11.379.109,62 TL faturaya dayalı borcu bulunmaktadır.
- Borçların zamanında ödenmemesi nedeniyle gecikme cezası uygulanmaktadır.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları
- 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 89, Ek 4, Ek 68, ve Ek 71’inci maddeleri
- Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264 sayılı Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara ilişkin Genel Yazı
- Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
Önerilen Ana Eylem Noktaları
- Kurumun, SGK'ya olan faturalı alacak borçlarını muhasebe kayıtlarında izlemesi ve mali tablolara yansıtması gerekmektedir.
- Borçların zamanında ödenmesi için gerekli önlemler alınmalı ve gecikme cezalarının önüne geçilmelidir.
- Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nde belirtilen 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı, 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı veya 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabı kullanılarak borçlar muhasebeleştirilmelidir.
Rapor Metni
Kurumun Sosyal Güvenlik Kurumunca ödenen ve faturalı alacaklar olarak tabir edilen emekli ikramiyesi, ölüm yardımı, makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan Sosyal Güvenlik Kurumuna borçları olduğu ve bu borçların muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun Geçici 4’üncü maddesinin birinci, dördüncü ve sekizinci fıkraları gereğince faturalı alacaklar olarak tabir edilen, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 89, Ek 4, Ek 68, ve Ek 71’inci maddelerinde düzenlenen emekli ikramiyesi, emekli/adi malullük/vazife malullüğü aylığı alanların ölümü halinde ödenen ölüm yardımı, emekli veya yetimlerine ödenen makam/temsil/görev tazminatları ve diğer ödemelerden kaynaklanan alacakların takip ve tahsil işlemleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilmektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yayımlanan 09.12.2013 tarih ve 73616264 sayılı Ek Karşılık Primi ve Faturalı Alacaklara ilişkin Genel Yazı’da; faturalı alacakların Kurumca ilgilisine ödendiği tarihte ilgili kamu idarelerine borç tahakkuk ettirilerek Mali Otomasyon Sistemi Projesi ile görüntüleneceği,
kamu idarelerince her ay bir önceki aya ait borç olup olmadığının sistem üzerinden sorgulanarak borç bulunması halinde, ödemenin yapıldığı tarihi izleyen iki ay içerisinde anlaşmalı bankalara ödeneceği, süresinde ödenmeyen faturalı alacaklar ile ilgili 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme faizi uygulanacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemelerde Kamu İdaresinin 2020 yılı sonu itibariyle SGK’ye tahakkuk etmiş 11.379.109,62 TL faturaya dayalı borcu bulunmaktadır. Söz konusu borçlarını zamanında ödenememesinin, bütçe ödenek kısıtlamasının bir sonucu olduğu, bu kısıtlamanın gecikme cezasına da neden olduğu görülmektedir. Ödenmesi gereken bu yükümlülük Kurum tarafından faaliyet raporlarına ve mali tablolara da yansıtılmamaktadır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi ve diğer yükümlülükler için 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı, 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı ve bu hesapların kullanılamaması halinde ise 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının kullanılmasına cevaz veren hükümler bulunmakta olup Kamu İdaresinin bu hesaplara söz konusu tutarda herhangi bir kayıt yapmadığı görülmüştür.
Yukarıda açıklandığı üzere Kurumun, Sosyal Güvenlik Kurumuna olan, faturalı alacaklar olarak tabir edilen borçlarını muhasebe kayıtlarında izlemesi, mali tablolarına yansıtması gerektiği değerlendirilmektedir. Üniversite tarafından bulguya iştirak edilmiş ve düzeltici muhasebe kaydının 2021 yılı içinde gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
2020 yılı içerisinde söz konusu borçların bilançoda gösterilmemesi neticesinde mali tablolarda hataya neden olunduğu değerlendirilmiştir.