← Arama Sayfasına Geri Dön

Sözleşmelerin İhale Şartlarına Uygun Yürütülmesini Sağlayacak Mekanizmaların Yeterli Olmaması

İSTANBUL EYÜPSULTAN BELEDİYESİ
2018
belediye

Rapor Özet

Ana konu ve temel bulgular:

  • Belediyede ekonomik hayatı canlandırma ve istihdam yaratmak amacıyla yapımına karar verilen "Sebze Hali ve Toptancılar Çarşısı İşletmesi" için ihale dokümanı hizmetin gerektirdiği ihtiyacı tam ve açık olarak ortaya koyamadı.
  • Proje, sözleşme ve diğer belgeler Uygulama Projesi ve Yapım İşi Teknik Şartnamesi'ne (Şartname) göre hazırlanmadığından sözleşme de ihale dokümanındaki şartlar tesis edilemedi.
  • Teknik şartnamenin ihale dokümanındaki diğer belgeler ile uyumlu olmaması, sözleşmedeki yüklenici borçlarının tam olarak belirlenmemesi ve 4735 sayılı Kanun’un bütünleyici hükümlerinin doğru kullanılmaması projeden istenilen faydanın sağlanmasını engelledi.

Yasal ve düzenleyici çerçeve:

  • 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
  • 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu
  • 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu

Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları:

  • İhtiyaçların gerçekçi ve ulaşılabilir olması, bunların ihale dokümanında açık ve net olarak tanımlanması sağlanmalıdır.
  • Sözleşmelerin her aşamasında bu dokümanlar ile ilişikli işler yürütülmeli ve analitik sonuçlara göre gerekenler yapılmalıdır.
  • Muayenenin, belediyenin ihtiyaçlarını karşılayan, esnek ve yaşayan bir fonksiyon olduğu unutulmadan kaliteli ve etkin sonuçlar elde edilmelidir.
  • Sözleşmede yer alan cezai şartlar, hizmetin zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesini teşvik edecek şekilde belirlenmeli ve uygulanmalıdır.
  • İhale süreçlerinin zamanında sonuçlandırılması, işin süresinde tamamlanması ve sözleşmenin belirlenen şartlarda yürütülmesi sağlansa bile, bunlara ilişkin olarak muayene ve kabul işlemlerinin yapılması noktasında titiz davranılmalıdır.

Rapor Metni


İhale dokümanının ihtiyacı tam olarak tanımlayabilecek şekilde hazırlanmaması, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihale dokümanındaki belgelerin değiştirilmesi, işin sözleşmedeki şartlara uygun yürütülmemesi sonucunda uygulanması gereken yaptırımların öngörülmemesi veya uygulanmaması ve muayene kabul işlemlerinin mevzuatın öngördüğü şekilde yapılmaması nedeniyle sözleşmelerin ihale şartlarına uygun yürütülmesini sağlayacak mekanizmaların yeterince güçlü olmadığı değerlendirilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun bütçe ilkelerini düzenleyen 13’üncü maddesinde, harcama yetkisinin mevzuat ile yükümlü kılınan görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılacağı açıkça hükme bağlanmıştır. Bütçeden karşılanacak alımların ve yapım işlerinin bu koşulu sağlayacak şekilde tesis edilmesi noktasında kamu hizmetinin gerektirdiği ihtiyacın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen proje, şartnameler ve diğer dokümanlara eksiksiz ve yoruma mahal bırakmayacak kadar açık ve ayrıntılı olarak yansıtılması önem arz etmektedir. Nitekim istekliler ihale dokümanında yazılı şartlarda işi ifa etmeyi kabul ederek tekliflerini sunacaklarından bu aşamadaki eksiklikler ve belirsizlikler, hem hizmetin etkin olarak tesis edilmesi hem de sözleşmenin yürütülmesinde zafiyet oluşturacaktır. Hizmetin gerekli kıldığı ihtiyacın, ihale sürecinde öngörülen şartlarda karşılanmasını teminen 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesinde sözleşmenin ihale dokümanına aykırılık teşkil edemeyeceği ve istisnai haller dışında değişiklik yapılamayacağı hükümlerine yer verilmiştir.

Sözleşmenin belirlenen şartlarda yürütülmesini sağlamak üzere, 4735 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde, muayene ve kabul işlemlerinin en az üç kişiden oluşan komisyon tarafından yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Diğer bir düzenleme işin zamanında bitirilmesini teminen 4734 sayılı Kanun’un 27’nci ve 4735 sayılı Kanun’un 7’nci maddelerinde yer alan, gecikme halinde uygulanacak cezaların şartnamede ve sözleşmede belirlenmesine ilişkin zorunluluktur.

Taahhüdün sözleşme hükümlerine göre yerine getirilmemesi veyahut sözleşmenin


uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek sözleşmeye fesat karıştırılması, sahte belge düzenlenmesi gibi durumlar ise 4735 sayılı Kanun’un 25’inci maddesinde yasak fiil ve davranışlar kapsamında değerlendirilmiş ve bunlara ilişkin yaptırımlar 26 ve 27’nci maddelerde düzenlenmiştir.

Özetle; ihale dokümanının hizmetin gerektirdiği ihtiyacı tam ve açık olarak ortaya koyacak şekilde hazırlanması, sözleşmenin bu şartları tesis edecek şekilde kurulması ve yürütülmesi, muayene ve kabul işlemlerinin sağlıklı bir şekilde tesis edilmesi, aykırılık tespit edilmesi halinde mevzuatta öngörülen yaptırımların uygulanması gerekmektedir.

Ancak Eyüpsultan Belediyesinde, aşağıda yer verildiği üzere, ihale dokümanında eksiklikler bulunduğu, muayene ve kabul işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülemediği ve aykırılıklara ilişkin yaptırımların uygulanmadığı görülmüştür. Bahse konu olan tespit ve değerlendirmeler özetle: