Rapor Özet
Ana Konu
İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği'nde belirtilen bazı işlemler yapılmamaktadır.
Temel Bulgular
- Kritik noktalarda su basıncı sürekli ölçülmüyor.
- Su temin miktarlarının hesaplanması için yeterli sayıda debi ölçer cihaz takılmamış.
- Önceden yapılan su depolarından bazılarının giriş ve çıkış boru hatları üzerinde debi ölçer cihaz yok.
- Terfi merkez çıkışları boru hattı üzerine bulunan terfi motorlarının bazılarında debi ölçer cihaz takılmamış.
- İçme suyu arıtma tesislerinin bazılarının giriş ve çıkış boru hattı üzerine debi ölçer cihaz takılmamış.
- Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanı bazı ilçelerde oluşturulmamış ve veri girişi tamamlanmamış.
- Abone bilgi sistemi, Abone İşleri Daire Başkanlığı tarafından bazı ilçelerde ulusal adres veri tabanı (UAVT) ile entegrasyonu yapılmamış.
- Veri kontrol ve izleme sistemi (SCADA) 2015 yılında kurulmuştur. Ancak SCADA sistemi bulunmayan bölgeler bulunmaktadır.
- Mevcut sistemin hidrolik modellemesi yalnızca iki ilçede yapılmış geriye kalan dokuz ilçede yapılmamış.
- Sistemin kalibrasyonu tam olarak yapılmamış.
- İçme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemini kontrol edebilmek için alt bölgelere ayrılmamış.
- Yüksek tüketimli abonelerin yalnızca ikisinin su kullanım miktarları izlenmektedir.
- Geriye kalan yirmi ikisinin de uzaktan izleme sistemi mevcut değildir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
16.07.2015 tarihli ve 29418 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği'dir.
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Su basıncının sürekli olarak ölçülmesi ve izlenmesi.
- Su temin miktarlarının hesaplanması için yeterli sayıda debi ölçer cihaz takılması.
- Önceden yapılan su depolarının giriş ve çıkış boru hatlarına debi ölçer cihaz takılması.
- Terfi merkez çıkışları boru hattı üzerine bulunan terfi motorlarının tamamına debi ölçer cihaz takılması.
- İçme suyu arıtma tesislerinin tamamının giriş ve çıkış boru hattına debi ölçer cihaz takılması.
- Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanının tamamlanması ve veri girişinin tamamlanması.
- Abone bilgi sisteminin tamamının ulusal adres veri tabanı (UAVT) ile entegre edilmesi.
- Veri kontrol ve izleme sistemi (SCADA) sisteminin bulunmayan bölgelerde kurulması.
- Mevcut sistemin hidrolik modellemesinin geriye kalan dokuz ilçede yapılması.
- Sistemin kalibrasyonunun tamamlanması.
- İçme-kullanma suyu temin ve dağıtım sisteminin kontrol edilebilmesi için alt bölgelere ayrılması.
- Yüksek tüketimli abonelerin su kullanım miktarlarının izlenmesi için uzaktan izleme sisteminin kurulması.
Rapor Metni
TESKİ tarafından İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nde belirtilen bazı işlemler yapılmamaktadır.
16.07.2015 tarih ve 29418 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan İçme Suyu Temin ve Dağıtım Sistemlerindeki Su Kayıplarının Kontrolü Yönetmeliği Teknik Usuller Tebliği’nin
5’inci maddesinde, Su ve Kanalizasyon İdaresi’nce idari ve fiziki su kayıplarının ölçüme dayalı olarak belirlenmesi, şebekenin ve sistemin şartnamelere ve uygulama projelerine uygun yapılması, kullanılan malzemelerin standartlara uygun olarak temin edilmesi, sistemde ana basınç bölgesi ve alt bölgelerin oluşturulması, şebekede etkili bir basınç ve debi yönetimi ile optimum işletme şartlarının sağlanması, sistemin izlenmesi ve kayıt altına alınması ve etkili bir su yönetim sistemi sağlanması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Tebliğin 6’ncı ve devamı maddelerinde ise, su kayıplarının önlenmesi, kullanılacak malzemeler, abonelik hizmetleri ve izinsiz su kullanımı konularında idarenin yapacağı işler hakkında ayrıntılı bilgi verilmektedir.
Su kayıp-kaçağı konusunda yapılan incelemede şu hususlar tespit edilmiştir:
İçme-kullanma suyu sistemindeki kritik noktalarda, su basıncı sürekli ölçülüp, izlenmemektedir.
Su temin miktarlarının hesaplanması maksadıyla; su kaynaklarının çıkış boru hattı üzerinde kaynağa en yakın 397 noktadan 101 tanesine debi ölçer cihaz takılmamıştır.
Önceden yapılan su depolarından 39 adedinin giriş ve çıkış boru hatları üzerinde debi ölçer cihaz bulunmamaktadır.
Terfi merkez çıkışları boru hattı üzerine bulunan 237 adet terfi motorundan 59 adedine debi ölçer cihaz takılmamıştır.
10 adet içme suyu arıtma tesisinden 5’inin giriş ve çıkış boru hattı üzerine debi ölçer cihaz takılmamıştır.
Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) veri tabanı bazı ilçelerde oluşturulmamış ve veri girişi tamamlanmamıştır.
Abone bilgi sistemi, Abone İşleri Daire Başkanlığı tarafından bazı ilçelerde ulusal adres veri tabanı (UAVT) ile entegrasyonu yapılmamıştır.
Veri kontrol ve izleme sistemi (SCADA) 2015 yılında kurulmuştur. Ancak SCADA sistemi bulunmayan bölgeler bulunmaktadır.
Mevcut sistemin hidrolik modellemesi yalnızca iki ilçede yapılmış geriye kalan dokuz ilçede yapılmamıştır.
Sistemin kalibrasyonu tam olarak yapılmamıştır.
İçme-kullanma suyu temin ve dağıtım sistemini kontrol edebilmek için alt bölgelere ayrılmamıştır.
Yüksek tüketimli abonelerin yalnızca ikisinin su kullanım miktarları izlenmektedir.
Geriye kalan yirmi ikisinde ise uzaktan izleme sistemi mevcut değildir.