Rapor Özet
Ana konu ve temel bulgular
- İdare Taşınır Mal Yönetimi Hesabı İcmal Cetvelindeki kayıtlı tutarlar ile muhasebe kayıtlarındaki bakiyeler arasında tutarsızlık var.
- Taşınır Mal Yönetmeliği'nin hükümlerine göre tüketim malzemeleri, makine ve cihazlar ile demirbaşlar taşınır olarak tanımlanmıştır.
- Taşınırların kayıt altına alınması ve takip edilmesi konusunda yönetmelikte ayrıntılı düzenlemeler yer almaktadır.
- Muhasebe birimleri, maddi duran varlık hesaplarında izlenen taşınırlara ilişkin işlemlerin kendilerine gönderilmesini zorunludur.
- Taşınır kayıt ve işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının harcama yetkilisi tarafından kontrol edilmesi gerekiyor.
- Taşınır mal yönetim hesabının denetime esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanması gerekiyor.
Yasal ve düzenleyici çerçeve
- 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
- Taşınır Mal Yönetmeliği (28.12.2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı)
Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları
- Taşınır Mal Yönetimi Hesabı İcmal Cetvelindeki kayıtlar ile muhasebe kayıtlarındaki bakiyeleri uyumlu hale getirmek.
- Taşınır Mal Yönetmeliği'nin hükümlerine göre taşınırların kayıt altına alınması ve takip edilmesini sağlamak.
- Muhasebe birimlerine maddi duran varlık hesaplarında izlenen taşınırlara ilişkin işlemlerin düzenli olarak gönderilmesini sağlamak.
- Taşınır kayıt ve işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığını harcama yetkilisince kontrol edilmesini sağlamak.
- Taşınır mal yönetim hesabının denetime esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanmasını sağlamak.
Rapor Metni
Taşınır Mal Yönetimi Hesabı İcmal Cetvelindeki kayıtlı tutarlar ile muhasebe kayıtlarındaki bakiyelerin uyuşmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun taşınır işlemlerine ilişkin hükümlerine dayanılarak çıkarılan Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca taşınır kayıtlarını tutmak ve mali yılsonunda Taşınır Yönetim Hesabını düzenlemekle yükümlü kılınmışlardır.
28.12.2006 tarih ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin;
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde tüketim malzemeleri, makine ve cihazlar ile demirbaşlar taşınır olarak tanımlanmış,
“Belge ve cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinde taşınır yönetim hesabını oluşturan cetvellere ayrıntılı olarak yer verilmiş,
“Taşınırların kaydı” başlıklı 12’nci maddesinde kamu idarelere ait taşınırların nasıl kayıt altına alınacağı ve nasıl takip edileceği belirtilmiş,
“Kayıt zamanı, kayıt değeri ve değer tespit komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde ne şekilde çıkış kaydedileceği ayrıntılı şekilde açıklanmış,
“Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde maddi duran varlık hesaplarında izlenen taşınırlara ilişkin işlemlerin muhasebe birimine gönderilmesinin zorunlu olduğu, muhasebe yetkililerinin ise kendilerine gönderilen taşınır işlemlerine uygun olarak muhasebe kayıtlarını tutması gerektiği belirtilmiş,
“Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde ise taşınır kayıt ve işlemlerinin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının harcama yetkilisi tarafından kontrol edileceği, taşınır mal yönetim hesabının denetime esas olmak üzere taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacağı, ayrıca taşınır kontrol yetkilisince taşınırların kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğunun kontrol edilerek imzalanacağı hükme bağlanmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin söz konusu hükümleri uyarınca tüketim malzemeleri, tesis makine ve cihazlar, taşıtlar ve demirbaşlara ilişkin İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı ile muhasebe kayıtlarının birbirleri ile uyumlu olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, aşağıdaki Tablo’da gösterildiği üzere İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile Bilançoda yer alan, 150-İlk Madde ve Malzemeler Hesabı, 253-Tesis,
Makine ve Cihazlar Hesabı, 254-Taşıtlar Hesabı ve 255-Demirbaşlar Hesabı tutarlarının uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 8: Bilanço ile İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli Arasındaki Farklar
Taşınır Kodu | Taşınır Mal Yönetimi İcmal Cetvelindeki Tutar (TL) | Bilançoda Yer Alan Tutar (TL) | Fark (TL) |
150 | 1.090.776,68 | 1.657.931,94 | 567.155,26 |
253 | 2.951.163,36 | 4.318.525,09 | 1.367.361,73 |
254 | 5.423.325,19 | 5.567.272,12 | 143.946,93 |
255 | 13.802.985,54 | 17.107.039,87 | 3.304.054,33 |
Bu itibarla 2020 yılı Bilançosu anılan hesaplar itibarıyla gerçek durumu yansıtmadığından doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.