Rapor Özet
Ana Konu
- Büyükşehir Belediyesi’nce düzenlenen Taşınmaz İcmal Cetvellerinin hatalı olduğu ve mali tablolarla örtüşmediği tespit edilmiştir.
Temel Bulgular
- Belediyelerin taşınmazlarına yönelik kayıt işlemleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44. maddesine istinaden çıkarılan “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca gerçekleştirilmektedir.
- Mezkur Yönetmeliğin 5. maddesine göre; taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilen ve elden çıkarılan taşınmazların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.
- Yönetmeliğin 7. maddesine göre; kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan formlar Mali Hizmetler birimine gönderilir. Mali Hizmetler birimince bu formlar konsolide edilerek, ilgili cetveller oluşturulur.
- Yapılan incelemede; Belediyenin mülkiyetinde veya tasarrufunda yer alan taşınmazların; sağlıklı muhasebe kayıtlarına esas oluşturmak üzere tespitinin ve yönetmelikte öngörüldüğü şekilde tasnifinin yapılmaması dolayısıyla Taşınmaz İcmal Cetvelleri ile mali tablolara esas olmak üzere muhasebe kayıtlarında yer alan tutarların farklı olduğu görülmüştür.
- Emlak Yönetimi Dairesi Başkanlığı’nca düzenlenen Taşınmaz İcmal Cetvelinde taşınmazların belirlenen toplam değeri 17.649.020.749,36 TL ve ilgili muhasebe hesaplarında taşınmazların toplam değeri ise 8.133.207.477,42 TL olup, aradaki fark 9.535.813.271,94 TL’dir.
- Bu nedenle, mali tablolarda taşınmaz kayıtlarına ilişkin tutarların ve Taşınmaz İcmal Cetvellerinin güvenilir olmadığı mütalaa edilmektedir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
- Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik
- Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Belediyenin taşınmazlarına ilişkin kayıt işlemlerinin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44. maddesine istinaden çıkarılan “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” hükümleri uyarınca sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
- Taşınmazlara ilişkin formların Yönetmeliğin öngördüğü şekilde kayıt ve kontrol yetkililerince düzenlenmesi ve bunlar esas alınarak Taşınmaz İcmal Cetvelinin düzenlenmesi gerekmektedir.
- Mali tablolara esas oluşturacak muhasebe kayıtlarının bu cetveller üzerinden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
- Taşınmaz icmal cetvelleri ve muhasebe kayıtlarının eşitliğinin sağlanması gerekmektedir.
Rapor Metni
Büyükşehir Belediyesi’nce düzenlenen Taşınmaz İcmal Cetvellerinin hatalı olduğu ve mali tablolarla örtüşmediği tespit edilmiştir.
Belediyelerin taşınmazlarına yönelik kayıt işlemleri 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve taşınmaz işlemleri” başlıklı 44 üncü maddesine istinaden çıkartılan “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.
Mezkur Yönetmeliğin “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5 nci maddesinde aynen; “(1) Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması
esastır.
(2) Ek 1’deki Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazlar maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenler ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınır…” hükmü ve “Kayıt şekli” başlıklı 7 nci maddesinde de; “...(2) Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formlar taşınmaz icmal cetvelleri hazırlanmak üzere mali hizmetler birimine gönderilir. Mali hizmetler birimince bu formlar konsolide edilerek bu Yönetmeliğin ekinde (Ek 7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvelleri oluşturulur.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre; taşınmazlara ilişkin formların Yönetmeliğin öngördüğü şekilde kayıt ve kontrol yetkililerince düzenlenmesi ve bunlar esas alınarak Taşınmaz İcmal Cetvelinin düzenlenmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, mali tablolara esas oluşturacak muhasebe kayıtları bu cetveller üzerinden gerçekleştirilmelidir.
Yapılan incelemede; Belediyenin mülkiyetinde veya tasarrufunda yer alan taşınmazların; sağlıklı muhasebe kayıtlarına esas oluşturmak üzere tespitinin ve yönetmelikte öngörüldüğü şekilde tasnifinin yapılmaması dolayısıyla Taşınmaz İcmal Cetvelleri ile mali tablolara esas olmak üzere muhasebe kayıtlarında yer alan tutarların farklı olduğu görülmüştür. Buna göre; Emlak Yönetimi Dairesi Başkanlığı’nca düzenlenen Taşınmaz İcmal Cetvelinde taşınmazların belirlenen toplam değeri 17.649.020.749,36 TL ve ilgili muhasebe hesaplarında taşınmazların toplam değeri ise 8.133.207.477,42 TL olup, aradaki fark 9.535.813.271,94 TL’dir.
Bu nedenle, mali tablolarda taşınmaz kayıtlarına ilişkin tutarların ve Taşınmaz İcmal Cetvellerinin güvenilir olmadığı mütalaa edilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine uygun olarak Belediye Bilgi Yönetim Sisteminde gerekli yazılım çalışmalarının %80’i gerçekleşmiş olup 2019 mali yılı sonunda taşınmaz icmal cetvelleri ve muhasebe kayıtlarının eşitliği sağlanacaktır" denilmiştir.
Sonuç olarak İdare tarafından verilen cevapta bulguya konu edilen hususla ilgili yapılan değerlendirmelerin kabul edildiği ve 2019 yılında bulguda vurgulanan hususlara ilişkin çalışmaların yapılacağı belirtilmiştir. Ancak bu husus 2018 yılı mali tablolarını etkilemektedir. Konu ile ilgili süreç takip edilecektir.