Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Üniversite mali tablolarında 2019 yılından 2020 yılına devreden sayım noksanları tespit edilmiştir.
- 2019 yılından devreden 168.904,59 TL sayım noksanının, 2020 yılı kayıtlarında da aynen yer aldığı tespit edilmiştir.
- Tespit edilen sayım noksanları ile ilgili adli ve idari soruşturma süreci başlatılmış ancak henüz sonuçlandırılmamıştır.
- Sayım noksanlarının niteliği ve sorumluları belirlenmediği ve gerekli muhasebe kayıtları yapılmadığı için 197 Sayım Noksanları Hesabı kapatılamamıştır.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 129 (Hesabın niteliği)
- Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 130 (Hesabın işleyişi)
Önerilen Ana Eylem Noktaları
- 197 Sayım Noksanları Hesabında kayıtlı 168.904,59 TL tutarındaki sayım noksanının niteliği ve sorumluları belirlenmelidir.
- Sorumlular belirlendikten sonra, sayım noksanları ile ilgili muhasebe kayıtları Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yapılmalıdır.
- Adli ve idari soruşturma süreçleri tamamlanarak kamu zararının tespiti ve rücu edilmesine ilişkin işlemler tesis edilmelidir.
Rapor Metni
Üniversite mali tablolarında, 2019 yılından 2020 yılına devreden sayım noksanlarının bulunduğu görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 197 Sayım Noksanları Hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 129’uncu maddesiyle;
“(1) Sayım noksanları hesabı; yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, döviz, alınan çek, menkul kıymet, stok ve benzeri noksanlıklarının, nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır.”
Aynı Yönetmeliği’n “Hesabın işleyişi” başlıklı 130’uncu maddesiyle;
“Sayım noksanları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:
Borç
Sayım sonucunda noksan çıkan değerler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili hesap veya hesaplara alacak kaydedilir.
Alacak
Sayım noksanları hesabında kayıtlı tutarlardan sorumluları belirlenenlerin kayıtlı değeri bu hesaba, kayıtlı tutarı ile gerçeğe uygun değeri arasındaki olumlu fark tutarı tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 600-Gelirler Hesabına alacak; gerçeğe uygun değeri 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına, kayıtlı tutarı ile gerçeğe uygun değeri arasındaki olumsuz fark tutarı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.
Sayım noksanları hesabında kayıtlı tutarlardan bulunan veya aynen tazmin edilenler bu hesaba alacak ilgili hesap veya hesaplara borç kaydedilir.”
Şeklinde düzenlemeler getirilmiştir.
Yönetmelik maddesinde açıklandığı gibi 197 Sayım Noksanları Hesabı, yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, döviz, alınan çek, menkul kıymet, stok ve benzeri noksanlıkların, nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılan bir hesaptır. Dolayısıyla sayım noksanlarının niteliğinin ve sorumlularının belirlenmesini müteakiben hesapta kayıtlı tutarların kapatılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; 2019 yılından devren gelen 168.904,59 TL sayım noksanının, 2020 yılı kayıtlarında da aynen yer aldığı anlaşılmıştır.
Kayıtlarda bulunan taşınırların, fiiliyatta mevcut olmaması nedeniyle ortaya çıkan bu durum, Kamu İdaresi tarafından 2020 yılından önce fark edilmiş; sorumlularıyla ilgili adli ve idari soruşturma süreci başlatılmıştır. Ancak, hesaptaki tutarın nedenleri ile olası durumda kamu zararının tespitine ve bu zararın rücu edilmesine ilişkin işlemler, henüz tesis edilmemiştir. Dolayısıyla hesaptaki tutar da, kapatılamamıştır.
Bu itibarla; 197 Sayım Noksanları Hesabında kayıtlı 168.904,59 TL sayım noksanı tutarının niteliğinin ve sorumlularının belirlenip asıl hesaplara kaydedilmemesi, Yönetmelik hükümlerine aykırı olup; sayım noksanları ile ilgili muhasebe kayıtlarının, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yapılması gerekmektedir.