← Arama Sayfasına Geri Dön

Üniversitenin Banka Hesabında Yabancı Para Cinsinden Tutulan Varlıkların Ay Sonu Değerlemelerinin Yapılmaması

MANİSA CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ
2020
üniversite
DİĞER BULGULAR

Rapor Özet

Ana Konu ve Temel Bulgular

  • Üniversitenin 104 Proje Özel Hesabında izlenen uluslararası kuruluş destekli proje hibeleri için ay sonu döviz değerleme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
  • Üniversite, uluslararası kuruluş hibeleri ile yürütülen projelerden gelen dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapmamıştır.
  • Döviz değerleme işlemlerinin sadece yıl sonunda değil, mevzuat uyarınca her ay sonunda yapılması gerekmektedir.
  • Yıl içinde yapılması gereken ay sonu değerlemelerinin yapılmaması, Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda yer alan 104, 600 ve 630 hesaplarında hata oluşturabilir.

Yasal ve Düzenleyici Çerçeve

  • Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 104 Proje özel hesabı bölümünün “Hesabın niteliği ” başlıklı 23’üncü maddesi
  • Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 25’inci maddesinin a bendi 6’ncı fıkrası ve b bendi 8’inci fıkrası
  • Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik’in “ Proje karşılığı hibelerin muhasebeleştirilmesi ’’ başlıklı 8'inci maddesinin (d) bendi

Önerilen Ana Eylem Noktaları

  • 104 Proje Özel Hesabında izlenen hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılmalıdır.
  • Döviz değerleme işlemleri, mevzuata uygun olarak her ay sonunda yapılmalıdır.

Rapor Metni

Üniversitenin 104 Proje Özel Hesabında izlenen uluslararası kuruluş destekli proje hibeleri için ay sonu döviz değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.

Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 104 Proje özel hesabı bölümünün “Hesabın niteliği” başlıklı 23’üncü maddesinde;

“(1) Proje özel hesabı; dış finansman kaynağından, kamu idareleri adına dış proje kredisi olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası veya uygun görülen diğer bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar, bu tutarlardan yapılan giderler, verilen avanslar, açtırılan akreditifler ile avans ve akreditiflerden nakden geri alınanların ve hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının Devlet Borçları Muhasebe Birimi veya genel bütçe kapsamı dışındaki kullanıcı kamu idareleri muhasebe birimlerince izlenmesi için kullanılır.”

“Hesabın İşleyişi” başlıklı 25’inci maddesinin a bendi 6’ncı fıkrasında;


“Özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farkları bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.”,

b bendi 8’inci fıkrasında;


"Özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur azalışı farkları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir.

Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik’in “Proje karşılığı hibelerin muhasebeleştirilmesi’’ başlıklı 8'inci maddesinin (d) bendinde; ay sonlarında döviz mevcudunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ay sonu döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda; kur artışından doğan farkların, 104 Proje Özel Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabına alacak; kur azalışından doğan farkların ise 630 Giderler Hesabına borç, 104 Proje Özel Hesabına alacak kaydedileceği hükmü yer almaktadır.


Belirtilen mevzuat hükümleri gereğince, 104 Proje Özel Hesabında izlenen hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılması gerekmektedir.

Yapılan inceleme neticesinde, Kurum hesaplarında uluslararası kuruluş hibeleri ile yürütülen projelerden gelen dövizler bulunmasına rağmen, Üniversite tarafından söz konusu dövizler için ay sonu değerleme işleminin yapılmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi tarafından döviz değerleme işlemlerinin yıl sonunda yapıldığı ifade edilse de döviz değerleme işlemleri sadece yıl sonunda değil mevzuat uyarıca her ay sonunda yapılması gerekmektedir. Dolayısı ile yıl içinde yapılması gereken ay sonu değerlemelerinin yapılmaması sonucunda oluşması muhtemel olumlu/olumsuz farka göre, Bilançoda 104 Proje Özel Hesabı, Faaliyet Sonuçları Tablosunda ise 600 Gelirler Hesabı ya da 630 Giderler Hesabında hata meydana gelecektir. Bu haliyle bahsi geçen hesapların yıl içerisinde doğru ve güvenilir veri içermediği değerlendirilmektedir.