Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nün 2020 yılı banka faiz gelirlerini brüt yerine net olarak muhasebeleştirdiği tespit edilmiştir.
- Bu durum, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin gelirlerin gayrisafi olarak kaydedilmesi ilkesine aykırıdır.
- 2020 yılı gelir tablosunda 642 Faiz Gelirleri Hesabı 188.761,09 TL eksik görünmektedir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 35: Gerçekleşen gelirlerin olduğundan fazla gösterilemeyeceği ifade edilmiştir.
- Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 54: Gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça gayrisafi olarak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
- Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği Madde 74: Banka tarafından hesaplanıp muhasebe biriminin hesabına kaydedildiği bildirilen faiz gelirlerinden tevkifat tutarları düşüldükten sonra kalan kısmın bu hesaba, faiz gelirlerinden yapılan tevkifatların ise 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Önerilen Ana Eylem Noktaları
- İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, 2020 yılı gelir tablosunu düzelterek faiz gelirlerini brüt tutar üzerinden göstermelidir.
- 642 Faiz Gelirleri Hesabı 188.761,09 TL arttırılarak düzeltilmelidir.
- Stopaj yapılan vergiler 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabında muhasebeleştirilmelidir.
Rapor Metni
İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2020 yılı içerisinde banka mevduatlarından faiz geliri elde ettiği görülmüş; ancak bunlara ilişkin muhasebe kayıtları
incelendiğinde tahakkuk eden faiz gelirinin gelir vergisi stopajı düşülerek net tutar üzerinden muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 35’inci maddesinde; gerçekleşen gelirlerin olduğundan fazla gösterilemeyeceği ifade edilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Gayrisafilik ilkesi” başlıklı 54’üncü maddesinde; gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça gayrisafi olarak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 102 Bankalar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın işleyişi” başlıklı 74’üncü maddesinde; banka tarafından hesaplanıp muhasebe biriminin hesabına kaydedildiği bildirilen faiz gelirlerinden tevkifat tutarları düşüldükten sonra kalan kısmın bu hesaba, faiz gelirlerinden yapılan tevkifatların ise 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabına kaydedilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, tahakkuk eden faiz gelirlerinin, stopaj kesintisi yapılmadan önceki brüt tutarı üzerinden 642 Faiz Gelirleri Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2020 yılı gelir tablosunda elde ettiği faiz gelirleri toplamının brüt faiz gelirlerinden stopaj tutarlarının düşülmüş haliyle, net olarak 1.258.407,27 TL olduğu, ancak hesapta yer alması gereken faiz geliri tutarı, brüte dönüştürdüğümüzde 1.447.168,36 TL (1.258.407,27 x1,15) olmaktadır. İdare, banka gelirlerinden elde ettiği faiz gelirlerini, 2021 yılında Yönetmelikte belirtildiği şekilde yapmaya başlamışsa da 2020 yılı Gelir Tablosunda 642 Faiz Gelirleri Hesabının 188.761,09 TL tutarında eksik göründüğü değerlendirilmektedir.