Rapor Özet
Ana Konu
Kamu idarelerinin yapacağı hakediş ödemeleri sırasında işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumu'na borcunun olup olmadığını kontrol etmesi, ancak bu kontrollerde yanlış belgelerin kabul edildiği tespiti.Temel Bulgular
- Bazı hakediş ödemelerinden önce işverenler tarafından ihale konusu işlerle ilgili Sosyal Güvenlik Kurumuna borcunun olmadığını gösteren belgelerin mevzuatına uygun olmayan şekilde sunulması.
- İşverenlerin sadece ihale konusu işyeriyle ilgili borcunun olup olmadığını gösteren sorgulama evrakını idareye sunması gerekirken bunun yerine 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında alınan ve hakediş ödemelerinde kullanılamayacağı üzerinde yazılı olan belgenin sunulması.
- Bu belgenin Belediye tarafından kabul edilerek yüklenicilere hakediş ödemesi yapılması.
- 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında alınan ve yüklenicinin Sosyal Güvenlik Kurumuna borcunun olmadığını gösteren belgenin mevzuata aykırı şekilde hakediş ödemelerinde esas alınması, yüklenicilerin hakedişlerinden kesilmemesi gereken tutarların kesilmesine veya kesilmesi gereken tutarların kesilmemesine sebebiyet verebilecektir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
* Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik * 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu * 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası KanunuÖnerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
* Kamu idarelerinin hakediş ödemeleri sırasında işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumu'na borcunun olup olmadığını kontrol ederken mevzuata uygun belgeleri talep etmeleri. * İşverenlerin ihale konusu işyeriyle ilgili borcunun olup olmadığını gösteren sorgulama evrakını idareye sunmaları. * 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında alınan ve hakediş ödemelerinde kullanılamayacağı üzerinde yazılı olan belgenin hakediş ödemelerinde esas alınmaması.Rapor Metni
Sosyal Güvenlik Kurumu Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakedişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde idarece işverenlerin hakedişlerinin Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin borçlarının olmaması kaydıyla ödeneceği, idarenin işverene yapacağı her hakediş ödemesinden önce işverenin ve varsa alt işverenlerinin Kuruma idari para cezası, prim ve prime ilişkin gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarının olup olmadığını üniteden yazı ile soracağı, ünitece işverenin ve varsa alt işverenlerinin muaccel borcunun bulunmadığı hususunun idareye bir aylık süre içinde yazı ile bildirileceği, yazı ile bildirilmediği sürece idare tarafından işverene hakediş ödenmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak Belediyenin mali iş ve işlemleri incelendiğinde, bazı hakediş ödemelerinden önce işverenler tarafından ihale konusu işlerle ilgili Sosyal Güvenlik Kurumuna borcunun olmadığını gösteren belgelerin mevzuatına uygun olmayan şekilde sunulmasına rağmen bu belgelerin kabul edildiği, yani işverenlerin sadece ihale konusu işyeriyle ilgili borcunun olup olmadığını gösteren sorgulama evrakını idareye sunması gerekirken bunun yerine 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında alınan ve hakediş ödemelerinde kullanılamayacağı üzerinde yazılı olan belgenin sunulduğu ve bu belgenin Belediye tarafından kabul edilerek yüklenicilere hakediş ödemesi yapıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında alınan ve yüklenicinin Sosyal Güvenlik Kurumuna borcunun olmadığını gösteren belgenin mevzuata aykırı şekilde hakediş ödemelerinde esas alınması, yüklenicilerin hakedişlerinden kesilmemesi gereken tutarların kesilmesine veya kesilmesi gereken tutarların kesilmemesine sebebiyet verebilecektir.
Kamu idaresi cevabında; “Bazı hakediş ödemelerinde yüklenicilerden sehven istenen Sosyal Güvenlik Kurumuna borcunun olmadığını gösteren belgenin 4734 Sayılı Kanun’un
10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendi kapsamında alınmasının yanlış olduğu Sayıştay denetçilerinin ikazları sonucunda hakediş ödemelerinde yüklenicilerden 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 90’ıncı maddesinin ikinci fıkrasına istinaden borcunun olmadığını gösterir belge talep edilmektedir.” denilmektedir.
Sonuç olarak İdare tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup, bu doğrultuda işlem tesis edileceği belirtilmiştir. Yapılacak işlemlerin takibi için bulgu konusu tespitin devam edip etmediği sonraki yıl denetimlerinde izlenecektir.