Rapor Özet
Ana konu ve temel bulgular
- Belediyelerin yapım ihalelerinde yükleniciler tarafından yaptırılan all risk sigorta poliçelerinin mevzuata uygun olarak düzenlenmediği tespit edilmiştir.
- Bazı ihalelerde poliçelerin başlangıç tarihi işin başlangıç tarihinden sonra, bitiş tarihi ise işin bitiş tarihinden önce olduğu görülmüştür.
- İş artışı suretiyle sözleşme bedeli arttırılan yapım işlerinde ödenen toplam hakediş tutarı poliçedeki sigorta bedelini aşmasına rağmen sigorta bedelinin artırılmadığı tespit edilmiştir.
- Bu durumun İdare açısından büyük bir risk taşımaktadır.
Yasal ve düzenleyici çerçeve
- Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesi
- Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesi
- 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9’uncu maddesi hükümleri
Önerilen veya eleştirilen ana eylem noktaları
- İdarenin, all risk sigortası poliçelerinin mevzuatta belirtilen şekilde düzenlenmesini sağlaması ve takibini yapması gerekmektedir.
- Kamu idaresi tarafından bu hususa dikkat edileceği ve mevzuat ve yönetmeliklerde belirtilen hüküm ve şartlara göre yapılması hususuna dikkat edileceği belirtilmiştir.
Rapor Metni
Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin “İşin ve iş yerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 17’nci maddesine göre yükleniciler Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan hükümler çerçevesinde “all risk” sigorta ve genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorundadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin ilk fıkrasında yüklenicinin, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri
Kanunu’nun 9’uncu maddesi hükümleri dahilinde; işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre ihale dokümanında belirtilen şekilde, işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı “inşaat sigortası (bütün riskler)”, geçici kabul tarihinden kesin kabul tarihine kadar geçecek süreye ilişkin ise yürürlükteki İnşaat Sigortası (Bütün Riskler) Genel Şartları çerçevesinde kapsamı ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigorta yaptırmak zorunda olduğu,
Ödenen toplam hakediş tahakkuk tutarının (fiyat farkları dahil) poliçedeki sigorta bedelini aşması ve/veya poliçede öngörülen sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu,
hükme bağlanmıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden, yapım işi ihalelerinde yüklenicinin işin başlangıç tarihinden geçici kabul tarihine kadar geçen sürelerde geçerli olacak şekilde bu süre içerisinde oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı inşaat sigortası (bütün riskler) yaptırmak zorunda olduğu, sigorta bitiş tarihinin süre uzatımı veya cezalı çalışma sebebiyle aşılması hallerinde, zeyilname ile sigorta bedelinin artırılması ve/veya sigorta süresinin uzatılmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Belediyenin yapım ihalelerinin incelenmesinde 2018/168901 ihale kayıt numaralı “İdare Malı Parke ve Bordür ve Hazır Beton İle Bakım, Onarım ve Yeni Kaldırım Yapılması İşi” ihalesinde işyeri tesliminin 28.05.2018 tarihinde yapılmış ve işe başlanmış olunmasına rağmen İnşaat (All Risk) Bütün Riskler sigortasının başlangıcının 10.07.2018 tarihi olduğu,
2017/432140 ihale kayıt numaralı “Hoca Ahmet Yesevi Camii Kaba İnşaatı Yapım İşi” ihalesinde ise işin bitiş tarihi olan 20.07.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yükleniciye 30 günlük süre uzatımı verildiği halde İnşaat(All Risk) Bütün Riskler sigorta geçerlilik tarihinin ve ihale dokümanında belirtilen genişletilmiş bakım devresi teminatını içeren sigortanın geçerlilik tarihinin zeyilname ile uzatılmadığı,
İş artışı suretiyle sözleşme bedeli arttırılan yapım işlerinde ödenen toplam hakediş tutarı
poliçedeki sigorta bedelini aşmasına rağmen zeyilname ile sigorta bedelinin artırılmadığı, görülmüştür.
All risk sigorta poliçelerinin mevzuata uygun olarak düzenlenmesi İdare açısından bir teminat olup, poliçelerin belirtilen şartları taşımaması halinde karşılaşılabilecek olumsuz durumların, İdareye külfet getirilebileceği aşikârdır. Bu bakımdan İdarenin, all risk sigortası poliçelerinin mevzuatta belirtilen şekilde düzenlenmesini sağlaması ve takibini yapması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “Belirtilen hususa dikkat edildiği ve önem gösterildiği halde sehven yapılan uygulamaların mevzuat ve yönetmeliklerde belirtilen hüküm ve şartlara göre yapılması hususuna dikkat edilecektir.” denilmektedir.
Sonuç olarak İdare tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup, bu doğrultuda işlem tesis edileceği ifade edilmiştir. Yapılacak işlemlerin takibi için bulgu konusu tespitin devam edip etmediği sonraki yıl denetimlerinde izlenecektir.