Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Kastamonu Üniversitesi'nin irtifak hakkı gelirleri ve hasılat payları alacaklarının yasal takibe alınmasına rağmen 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
- Yasal takip işlemi başlatılan toplam 1.973.112,68 TL tutarındaki irtifak hakkı ve hasılat payı alacaklarının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
- Bu durum, 2020 yılı Bilançosunda 121 Gelirden Takipli Alacaklar Hesabının 1.973.112,68 TL tutarında eksik görünmesine sebebiyet vermiştir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 54: Mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı kullanılır.
- Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 55: Hesaba ilişkin takibe alma işlemleri, ilgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takip kayıtlarının, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara kaydedilerek yapılır. Takip işlemleri gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir.
- Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Madde 56: Takibe alınan alacaklar 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç kaydedilirken, karşılığında ilgili hesaba alacak kaydı yapılır.
Önerilen Ana Eylem Noktaları
- Yasal takip başlatılan irtifak hakkı gelirleri ve hasılat paylarının Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'ne uygun bir şekilde 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
- Muhasebe kayıtlarının güncel ve doğru tutulması için gerekli önlemlerin alınması önerilmektedir.
Rapor Metni
Kastamonu Üniversitesi tarafından irtifak hakkı sözleşmesi ile yaptırılan yurt binasına ilişkin, alacaklı durumda bulunulan irtifak hakkı gelirleri ve hasılat paylarına yasal takip işlemi başlatılmasına rağmen, söz konusu tutarların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesinde; söz konusu hesabın mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 55’inci maddesinde; bahsi geçen hesaba ilişkin takibe alma işlemlerinin ne şekilde yapılacağı detaylı olarak açıklanmış, ilgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış olan alacakların takip kayıtlarının, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile ilgili hesaplara kaydedilerek yapılacağı, söz konusu ilgili servislerce takibe alma işleminin ise gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 56’ncı maddesinde; takibe alınan alacakların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına borç kaydedileceği karşılığında ilgili hesaba alacak kaydı yapılması gerektiği düzenleme altına alınmıştır.
Yapılan incelemede Üniversitenin irtifak hakkı sözleşmesi ile yaptırdığı yurt binası ile ilgili, yükleniciden toplam 313.706,12 TL hasılat payı alacağının bulunduğu, söz konusu tutardan vadesi geçmiş bulunan toplam 218.725,68 TL’si için yasal takip işleminin başlatıldığı görülmüştür. Aynı zamanda yükleniciden sözleşme uyarınca toplam 1.754.387,00 TL tutarında vadesi geçmiş irtifak hakkı alacağının bulunduğu, söz konusu tutarın tamamının tahsili için yükleniciye yasal takip işleminin başlatıldığı tespit edilmiştir.
Ancak Üniversitenin muhasebe kayıtlarına bakıldığında, yasal takip işlemi başlatılan toplam 1.973.112,68 TL tutarında olan söz konusu irtifak hakkı ve hasılat payı alacaklarının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında muhasebeleştirilmediği görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından, takip işlemi başlatılan irtifak hakkı gelirleri ile hasılat paylarının 2021 yılı içerisinde 3760 ve 3763 yevmiye numaralı muhasebe işlem fişleri ile 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarıldığı ifade edilmişse de, bulgu konusu eksik uygulama 2020 yılı Bilançosunda 121 Gelirden Takipli Alacaklar Hesabının 1.973.112,68 TL tutarında eksik olarak görünmesine sebebiyet vermiştir.