Rapor Özet
Ana Konu
Temel Bulgular
- Yevmiye numaraları günlük olarak verilmeyip geriye dönük kayıt değişikliğine imkan verilmiştir.
- Yevmiye defteri incelendiğinde yevmiye numaralarının günlük olarak verilmediği, beyanname verme tarihine kadar yevmiye numaralarının boş bırakıldığı tespit edilmiştir.
- Numaralandırma işlemlerinin mevzuata aykırı bir şekilde yapılması muhasebe sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmadığını göstermektedir.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43'üncü maddesi
Önerilen veya Eleştirilen Ana Eylem Noktaları
- Yevmiye numaralarının mevzuata uygun olarak, işlemlerin yapıldığı tarihte verilerek geçmişe dönük değişikliklere izin verilmemesi gerekmektedir.
- Muhasebe sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışması için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
- Muhasebe sisteminin eksikliklerinin giderilmesi için gerekli eğitim ve denetimler yapılmalıdır.
Rapor Metni
Kurumun 2018 yılı hesabını oluşturan ödeme emri belgeleri ve muhasebe işlem fişlerine yevmiye numaraları verilirken, yevmiye numaralarının günlük olarak verilmeyerek geriye dönük kayıt değiştirme işlemlerine imkân verecek şekilde boş bırakıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43'üncü maddesinde “İşlemler, yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılır.” denilmektedir.
Yukarıda yer alan madde hükmünden de anlaşılacağı üzere işlemlerin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilip, buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılması
gerekmektedir.
2018 yılı yevmiye defteri incelendiğinde yevmiye numaralarının mevzuatta belirtildiği üzere günlük olarak verilmediği, beyanname verme tarihine kadar yevmiye numaralarının boş bırakıldığı bu süre zarfında Bursa Büyükşehir Belediyesinin kullandığı muhasebe programında ilgili yevmiye numaraları “0” olarak göründüğü ve beyannamenin verilmesinden sonra yevmiye numaralarının manuel olarak Muhasebe İşlem Fişi ve Ödeme Emri Belgeleri üzerine işlendiği tespit edilmiştir.
Numaralandırma işlemlerinin mevzuatta belirtildiği şekilde yapılmayarak geriye dönük kayıt değiştirme işlemlerine imkân verecek şekilde boş bırakılması, muhasebe sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmadığını göstermektedir.
Kamu idaresi cevabında; "İdaremiz muhasebe programından çıkan her evrak bir geçici numara almaktadır. Ancak, Belediyemiz birimlerinin şehrin muhtelif yerlerinde dağılmış olmasından dolayı ödeme emirleri ve muhasebe işlem fişlerinin Muhasebe birimimize intikalinde gecikmeler yaşanabilmektedir. Bu nedenle her ay vergi beyanname verme süresine kadar bu evraklar beklenmekte ve yevmiye numaraları bu süre sonunda verilmektedir. Buna rağmen tüm Türkiye’de uygulamaya geçecek olan e-belediye uygulaması ile bu sorunun ortadan kalkacağı düşünülmektedir." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulgu konusuna iştirak edilmiş olup yevmiye madde numaralarının düzenli olmamasının teknik hatalardan kaynaklanmış olduğu dile getirilse de yevmiye işlemlerinin yevmiye tarih ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilip, buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılması gerekmektedir.
Yevmiye numaralarının işlem tarihinden sonra mevzuata aykırı olarak değiştirilebilmesi muhasebe sisteminin sağlıklı bir şekilde çalışmadığını göstermektedir.