Rapor Özet
Ana Konu ve Temel Bulgular
- Bazı işlerin tamamlanmamasına rağmen hakedişlerinin düzenlenerek ödemeye bağlandığı ve hakediş bedellerinin yükleniciye ödenmeden 320 Bütçe Emanetleri Hesabı'na aktarıldığı tespit edilmiştir.
- Bu uygulamanın, yapılan işlere ilişkin kontrol ve değerlendirme sürecinin bitmesini beklemek amacıyla yapıldığı görülmüştür.
- Ancak Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 241. Maddesi'ne göre, 320 Bütçe Emanetleri Hesabı'nın sadece nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi durumlarında kullanılabileceği belirtilmiştir.
- Söz konusu işlerde bu iki şartın da gerçekleşmediği halde tutarların 320 Bütçe Emanetleri Hesabı'na alındığı tespit edilmiştir.
- Hakedişlerin iş programına, ödenek durumuna ve yapılan iş miktarına göre düzenlenmesi gerekmektedir.
- Yüklenicinin gerçekleştirdiği imalatlar projesine uygun olarak ölçülmeden ve doğruluğu tespit edilmeden ödeme yapılması mümkün değildir.
- Bu kurallara uyulmaması durumunda 320 Bütçe Emanetleri Hesabı'ndaki tutarlar yıl sonu bilançosunda hatalı bilgi sunmaktadır.
Yasal ve Düzenleyici Çerçeve
- 27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
- Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın niteliğini tanımladığı 241’inci maddesinin birinci fıkrası
Önerilen Ana Eylem Noktaları
- Ödenek kullanımını teminen yıl sonunda yapılan veya yıl sonunda bitmesi öngörülen işlerin veya yaptırılacak kamu hizmetinin zamanında ve istenilen kalitede olmasını sağlamak için ihalelerin uygun zamanda yapılması gerekmektedir.
- Hakedişler, iş programına, ödenek durumuna ve yapılan iş miktarına göre düzenlenmelidir.
- Yüklenicinin gerçekleştirdiği imalatlar projesine uygun olarak ölçülmeli ve doğruluğu tespit edildikten sonra ödeme yapılmalıdır.
- 320 Bütçe Emanetleri Hesabı, sadece Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 241. Maddesi'nde belirtilen şartlar altında kullanılmalıdır.
Rapor Metni
Yapılan incelemeler sonucunda bazı işlerin tamamlanmadığı hâlde hakedişlerinin düzenlenerek ödemeye bağlandığı ve hakediş bedellerinin yükleniciye ödeme yapılmadan 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’na alınarak, yapılan işlere ilişkin kontrol ve değerlendirme sürecinin bitmesinin beklendiği görülmüştür.
27.12.2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’nın niteliğini tanımladığı 241’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bütçe emanetleri hesabı; malî yıl içinde ödeme emri belgesine bağlandığı hâlde, nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi nedeniyle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Dolayısıyla bir işlemin Bütçe Emanetleri Hesabı’na alınabilmesi için ya nakit yetersizliği veya hak sahibinin müracaat etmemesi gerekmektedir. Söz konusu işlerde iki şart da gerçekleşmediği hâlde bu tutarlar ödemeye bağlanıp 320-Bütçe Emanetleri Hesabı’na alınmıştır.
İşin niteliğine göre, İdarenin birden fazla yılı kapsayan işlerde hakediş ödemelerinin iş programı ve ödenek durumuna göre yapılması gerekmektedir. Sözleşmesi imzalanmış ve uygulaması başlatılmış projeler için hakediş, sözleşmede belirlenen aralıklarla, yapılan iş miktarı karşılığında yükleniciye ödenen bedeldir. Sözleşmede aksi belirtilmediyse hakedişlerin aylık düzenlemesi esastır. İş yapılmadan mal ve hizmet teslim alınmadan hakediş
düzenlenmeyeceği gibi, İdare tarafından yüklenicinin gerçekleştirdiği imalatlar projesine uygun olarak ölçülerek doğruluğu tespit edilmeden ödeme yapılması da mümkün değildir. Bu kurallara uyulmadığında 320 Bütçe Emanetleri Hesabı’ndaki tutarlar yıl sonu bilançoda hesap itibariyle hatalı bilgi sunmaktadır.
Buna göre, ödenek kullanımını teminen yıl sonunda yapılan ya da yıl sonunda bitmesi öngörülen işlerin veya yaptırılacak kamu hizmetinin zamanında ve istenilen kalitede olmasını sağlamak için uygun zamanda ihale edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.